İLETİŞİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN CHATGPT KULLANIMLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER VE CHATGPT KULLANIM PROFİLLERİ

Genç Ç. (Yürütücü), Uğurhan Y. Z. C., Tiryaki O., Yıldırım Şen İ. E., Yaşar İ. H.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2026

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Mayıs 2025
Bitiş Tarihi: Ağustos 2026

Proje Özeti

Bu araştırma, Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin ChatGPT kullanım davranışlarını etkileyen faktörleri analiz etmeyi ve bu öğrencilerin kullanım profillerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Yapay zekâ tabanlı dil modelleri, eğitim ve akademik içerik üretimi süreçlerinde giderek daha fazla kullanılmakta, ancak öğrencilerin bu teknolojiyi hangi amaçlarla ve nasıl kullandıklarına yönelik araştırmalar sınırlı kalmaktadır. Mevcut çalışmalar genellikle yapay zekanın teknik kapasitelerine veya eğitimde genel kullanımına odaklanırken, iletişim bilimleri fakültesi öğrencilerinin ChatGPT kullanım profillerini belirlemeye yönelik bütüncül bir model sunan çalışmaların eksikliği dikkat çekmektedir. İletişim bilimleri fakültesi öğrencileri, içerik üretimi, medya ve halkla ilişkiler gibi yapay zekâ destekli araçların aktif olarak kullanıldığı alanlarda eğitim aldıkları için, bu teknolojiyi nasıl benimsediklerini anlamak hem akademik hem de sektörel açıdan önemli bir içgörü sağlayacaktır. Araştırma, Stimuli-Organism-Response (S-O-R) modeli çerçevesinde yürütülmüş olup, performans beklentisi, çaba beklentisi, sosyal etki, kolaylaştırıcı unsurlar, görsel çekicilik ve sistem kalitesi değişkenlerinin, öğrencilerin ChatGPT’ye yönelik tutumları, güven algıları ve kullanım niyetleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma modelinde öz-yeterliğin aracılık rolü test edilerek, öğrencilerin ChatGPT kullanımına yönelik tutum ve güven algılarının, yeterlilik inançları doğrultusunda nasıl yönlendiği ve nihai kullanım niyetlerini nasıl etkilediği daha bütüncül bir perspektifle ele alınmıştır. Çalışmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş olup, nicel aşamada anket tekniği ile veri toplanmış, nitel aşamada ise yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilerek derinlemesine bulgu sağlayacak veriler elde edilmiştir. Nicel veriler istatistiksel analiz yazılımları ile analiz edilerek yapısal eşitlik modellemesi (SEM) çerçevesinde test edilmiş, nitel veriler ise içerik analizi tekniğiyle değerlendirilmiştir. Bu araştırmanın özgün değeri, iletişim bilimleri fakültesi özelinde ChatGPT kullanım faktörlerini teorik bir model ile ele alarak, yapay zekanın eğitim süreçlerine entegrasyonu konusunda yeni içgörüler sunmasıdır. Elde edilen bulguların, yapay zekâ okuryazarlığının artırılmasına, akademik etik farkındalığının güçlendirilmesine ve medya ve iletişim profesyonellerinin yapay zekâ tabanlı içerik üretim süreçlerini anlamalarına katkı sağlaması beklenmektedir.