Yükseköğretimde Öğretim Elemanı Yakınlığı ve Öğrenci Motivasyonu Arasındaki İlişkide Kişilerarası Güvenin Aracı Rolü Sosyal Değişim Kuramı Çerçevesinde Bir İnceleme

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2026 - 2026

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Mart 2026
Bitiş Tarihi: Ağustos 2026

Proje Özeti

Bu çalışma, yükseköğretimde öğretim elemanı ve öğrenci arasındaki iletişimi, sadece bilgi aktarımıyla sınırlı kalmayan, özü itibarıyla dinamik bir bireylerarası ilişki ve sosyal değişim süreci olarak ele almaktadır. Araştırmanın kapsamını, öğreticinin sergilediği sözlü ve sözsüz yakınlık davranışlarının öğrenci motivasyonu üzerindeki etkisi oluştururken; bu ilişkinin temel teorik zemini Sosyal Değişim Kuramı’na dayandırılmaktadır. Literatürde yakınlık davranışları genellikle pedagojik uzmanlık üzerinden açıklanırken, bu projenin özgün değeri, söz konusu davranışların bir "sosyal ödül" olarak algılanıp içsel motivasyona dönüşebilmesi için öğrencinin zihnindeki "kişilerarası güven" (dürüstlük, iyi niyet, tutarlılık) filtresinden geçmesi gerektiğini ileri sürmesidir. Özellikle Türkiye gibi güç mesafesinin yüksek olduğu kültürel dokularda, yakınlık göstergelerinin bir "otorite kaybı" mı yoksa "güven inşası" mı olarak kodlandığının ampirik bir modelle test edilmesi çalışmanın temel yeniliğini oluşturmaktadır.
Yöntem olarak nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modelinin benimseneceği araştırmada, kişilerarası güvenin aracı rolü yapısal eşitlik modellemesi ile incelenecektir. Beklenen sonuçlar çerçevesinde, karakter ve dürüstlük temelli güvenin tesis edilmesinin, yakınlık davranışlarını kalıcı bir akademik motivasyona ve akademik çabaya dönüştüreceği öngörülmektedir. Elde edilecek bulguların, yükseköğretimdeki sınıf içi iletişim stratejilerinin geliştirilmesine ve eğitimcilerin iletişim becerilerinin kültürel bağlama uygun şekilde iyileştirilmesine hem teorik hem de uygulamalı katkılar sunması hedeflenmektedir.