Enstrüman Tasarım Atölyesi: 21 Yüzyılda Disiplinlerarası ve Hibrit Yöntemlere Dayalı Yaratıcı Bir Enstrüman Üretim Modelinin Kurulması
Turan Ö. (Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2026
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
- Başlama Tarihi: Ağustos 2025
- Bitiş Tarihi: Haziran 2026
Proje Özeti
Bu proje, 21. yüzyılda müzik enstrümanlarının, sanat
ve tasarım teknolojilerinin kesişiminde yeniden tanımlanmasına yönelik
disiplinlerarası ve hibrit yöntemlerin kullanılacağı çağdaş bir üretim
laboratuvarının aşamalı olarak kurulmasını hedeflemektedir. Dünya genelinde bu
alanda öncü konumda bulunan laboratuvarlar — MIT Media Laboratory, CCRMA
(Stanford University), STEIM (Amsterdam), Dartmouth Engineering – Acoustic
Instrument Design, Guthman Musical Instrument Design Competition (Georgia
Tech), Yamaha Design Laboratory, NIME (New Interfaces for Musical Expression),
Politecnico di Milano bünyesindeki Dipartimento di Elettronica – Musical
Acoustics Lab, University of Colorado Boulder Instrument Design Laboratory ve
The Augmented Instruments Laboratory gibi — ayrıntılı biçimde incelenmiş; bu
kapsamlı literatür analizleri sonucunda, Türkiye'de disiplinlerarası yapıya
sahip bir enstrüman tasarımı atölyesinin eksikliği tespit edilmiştir.
Projede öncelikle ilgili literatür taraması ve
yöntemsel çerçeve oluşturulacak, eşzamanlı olarak alanın gereksinimlerine uygun
fiziksel bir atölye kurulumu gerçekleştirilecektir. Geleneksel üretim teknikleriyle
çağdaş üretim teknolojileri —CNC freze makineleri, 3b yazıcılar ve
dijital modelleme araçları— bir arada kullanılacak; böylece hem zanaatkârlık
bilgisini hem de dijital üretim potansiyelini içeren hibrit enstrüman
prototiplerinin geliştirilmesi mümkün olacaktır. Bu yeni üretim ortamı,
pedagojik ve yaratıcı deneyler için çok boyutlu bir araştırma-uygulama
laboratuvarı işlevi görecektir.
21. yüzyılın çağdaş üretim anlayışına uygun olarak,
bir enstrüman tasarımı ve yapımı atölyesinde bulunması gereken mekânsal
ergonomi, iş güvenliği, aydınlatma koşulları ve insan-anatomi uyumu gibi temel
tasarım kriterleri ayrıntılı biçimde analiz edilerek, model niteliğinde bir
çalışma ortamı oluşturulacak bu projede; Türkiye’de çalgı yapımı alanında hâkim
olan geleneksel üretim modellerine disiplinlerarası bir perspektif
kazandırmayı; el yapımı üretim pratiklerini, dijital teknolojilerle
bütünleştiren hibrit bir üretim ekosistemi inşa etmeyi amaçlamaktadır. Bu
doğrultuda kurulacak olan atölye ortamı, salt fiziksel bir üretim mekânı değil;
araştırma, geliştirme ve yaratıcı tasarım süreçlerinin desteklendiği pedagojik
bir laboratuvar işlevi de görecektir.
Proje süreci boyunca tasarlanacak ve geliştirilecek çeşitli yardımcı atölye ekipmanları, araç ve gereçler; işlevsellik, tasarım özgünlüğü ve yenilikçi potansiyel açısından değerlendirmeye alınacak, fikrî ve sınai mülkiyet hakları kapsamında patent başvuru süreçlerine dâhil edilecektir.