Grek Harfli Türkçe Ortodoks İncili Şerif Ahdıl Cedıd Nüshasının Sosyal Gösterim Kuramı Kapsamında Çözümlenmesi


Bozkurt F. (Yürütücü)

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Y.Lisans, 2026 - 2027

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Y.Lisans
  • Başlama Tarihi: Ocak 2026
  • Bitiş Tarihi: Ocak 2027

Proje Özeti

Bu çalışma, Londra’da 1873 yılında Gilbert ve Rivington Basmahanesi’nde Yunanca aslından Grek harfleriyle Türkçeye çevrilmiş olan Ortodoks İncil-i Şerif (Ahdıl Cedid) nüshasını, sosyal gösterim kuramı çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel problemi, bu metnin yalnızca dini bir çeviri faaliyeti olmayıp aynı zamanda Anadolu’da yaşamış Ortodoks Hristiyan Türklerin (Karamanlılar) kimlik inşasında işlev gören toplumsal ve kültürel bir temsil aracı olduğunu ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemleri kapsamında, tarihsel metin çözümlemesi ve söylem analizi ile desenlenen bu çalışmada, birincil veri kaynağı olarak adı geçen nüshanın transliterasyonu yapılarak sistematik bir incelemeye tabi tutulması planlanmaktadır. Çalışmanın özgün değeri, söz konusu metni dilbilimsel bir nesne olmanın ötesinde, sosyal gösterim kuramı aracılığıyla toplumsal bellek, kültürel aktarım ve kimlik temsillerinin izini süren bir belge olarak ele almasıdır. Bu bağlamda, metin içerisindeki dinî terminoloji, hitap biçimleri, ritüel söylemleri ve topluluk atıfları gibi unsurlar, sosyal statü, mesafe ve saygı göstergeleri bağlamında analiz edilecektir. Eserin dil özellikleri; toplumsal bellek, kültürel, kimlik aktarımının sosyal gösterim bağlamında incelenecektir. Sosyal gösterim kuramının hem dinî hem tarihsel metin incelemelerine uygulanmasıyla, literatürde daha önce ele alınmamış yeni bir bakış açısı geliştirilmiştir. Bu yönüyle çalışma, Türk Dili ve Türk Dil tarihi çalışmalarına sosyal gösterim üzerinden toplumdilbilim ve dinler tarihi araştırmalarına kuramsal ve yöntemsel katkı sunmayı hedeflemektedir.