Standardize Lavanta Uçucu Yağı/Şerbetçiotu Ekstresi Kombinasyonlarının Anksiyolitik Etkilerinin İncelenmesi

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2023 - 2024

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Ocak 2023
Bitiş Tarihi: Kasım 2024

Proje Özeti

Günümüzde özellikle COVID-19 pandemisinden sonra sinir sistemi rahatsızlıkları, yorgunluk ve depresyon yaygın olarak görülmektedir. Psikotik rahatsızlıklarda genellikle konvansiyonel ilaçlar sıklıkla kullanılmasına rağmen bitkisel preparatlar da yaygınlaşmaktadır. Projemizin amacı kapsamında standardize bitki preparatları kullanılarak sinerjik kombinasyonları içeren prototipler geliştirilmiş ve bunların anksiyolitik etkileri değerlendirilmiştir. Bu bağlamda L. angustifolia uçucu yağları GC-MS ile analiz edilmiş ve linalol (%22,1)-linalil asetat (%19,2) içeriği Avrupa Farmakopesi ile uyumlu olduğu değerlendirilmiştir. H. lupulus çiçek drogundan hazırlanan su-etanol ekstresinin humulon miktarı YBSK ile analiz edilmiş ve %0,9 olarak tespit edilmiştir. H. lupulus su-etanol ekstresinin MAO A ve B enzim deney sonuçları ise sırasıyla 47,7 ve 50 µg/mL (IC50) olarak; L. angustifolia uçucu yağının MAO A ve B enzim inhibisyon değerleri 69,4 ve 55,1 µg/mL (IC50) olarak hesaplanmıştır. Sinerjik etkili kombinasyonların belirlenebilmesi için checkerboard tekniği kullanılmıştır ve iki materyalin hem MAO A hem MAO B enzimi için sinerjik oranları tespit edilmiştir. Hazırlanmış sinerjik etkili kombinasyonların, sağlıklı kontrol insan hücre hattı (HEK293) üzerindeki sitotoksik etkileri MTT yöntemi ile değerlendirilmiş ve 2 mg/mL konsantrasyonda toksik olmadığı tespit edilmiştir. Etkili kombinasyonların serotonin seviyeleri de ELISA yöntemi ile ölçülmüş ve sinerjik kombinasyonun serotonin seviyelerini kontrol grubuna göre %85 arttırdığı tespit edilmiştir. Lavanta ve şerbetçiotu preparatlarının akılcı kombinasyonlarının santral sinir sistemi üzerine sakinleştirici etkilerinden dolayı bitkisel preparat olarak kullanılmak üzere geliştirilme potansiyeli mevcuttur.