Ekopedagoji Konusunda Öğretmenlerin Sahip Olmaları Beklenen Yeterliklere İlişkin Uzman Görüşleri

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2026

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Mayıs 2025
Bitiş Tarihi: Ocak 2026

Proje Özeti

Dünya gezegeninin doğal ekosisteminin insan faaliyetleri sonucu zarar görmesi, bu nedenle biyoçeşitliliğin giderek azalması, küresel ısınma nedeniyle iklim değişikliğinin iklim krizine yol açıyor olması gibi nedenlerle tüm dünyada yeşil dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınma için eğitim konuları gündemdedir. Ancak halihazırdaki bu çabalar, bu sorunların gerçek nedenlerini belirleyip bunları çözmeye yönelik sosyal dönüşümleri sağlamamaktadır. Bu sorunlara eleştirel pedagoji perspektifinden bakan ekopedagoji ise sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek için gerekli eğitsel yaklaşımı önermektedir. Ekopedagoji, politikanın ve eğitimin insana ve doğaya saygıyı gerektiren bir şekilde değişim ve dönüşümünü savunmaktadır. Ekopedagojinin eğitim politikalarında ve eğitim programlarında yer alması ve öğretmenlerin öğrenme-öğretme süreçlerine ekopedagojiyi entegre etmeleri, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarda dünyanın doğal ekosistemi ile birlikte sürdürülebilir bir gelecek için önerilmektedir. Geleceği inşa edecek nesilleri yetiştiren öğretmenlerin ekopedagojiyi eğitim süreçlerine taşıyabilmeleri için ekopedagojiye yönelik yeterliklere sahip olmaları beklenmektedir. Ancak alanyazında ekopedagojiyi uygulayabilmek için öğretmenlerin sahip olmaları beklenen bilgi, beceri, tutum ve değerler tanımlanmadığı gibi bunlar kapsamında ekopedagojik yeterlik çerçeveleri ve alt boyutları yer almamaktadır. Oysa önemi giderek daha fazla anlaşılan ekopedagoji konusunun alt boyutlarının belirlenmesi ve bu alt boyutlarda öğretmenlerin sahip olmaları beklenen yeterliklerin tanımlanması gerekmektedir. Bu çalışmada ekopedagoji konusunda çalışan alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda ekopedagojinin alt boyutlarının ve bunlara ilişkin öğretmen yeterliklerinin neler olabileceğinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu amaca yönelik olarak temel nitel araştırma deseni kapsamında yaklaşık 25 alan uzmanı ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilecek, toplanan nitel veri tematik analiz ile analiz edilecektir. Araştırma sonucunda alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda ekopedagoji terimi yeniden tanımlanabilecek, alt boyutları ve ilişkili olduğu alanlar açıklanabilecek ve bu konuda öğretmenlerin sahip olmaları beklenen bilgi ve becerileri içeren yeterlikler sıralanabilecektir. Bu öncü çalışmanın bulgularının ekopedagojik öğretmen yeterlik çerçevelerinin oluşturulmasına, bunlara yönelik standart ölçme araçlarının geliştirilmesine, öğretmenlerin ekopedagojik yeterliklerine ilişkin eğitim gereksinimlerinin saptanması ve karşılanması amacıyla eğitim programlarının geliştirilmesine yönelik ileri projelere kapı açması beklenmektedir. Ayrıca bu çalışmanın bulgularının eğitim politikalarına yön vermesi beklenmektedir.