İngilizcenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kariyer Aşamalarına Göre Yabancı Dil Öğretmeni Gururunun Fenomenolojik İncelemesi


Akkaya Önal M. (Yürütücü), İpek H., Ak Çimenler S., Sezgin A. C.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2026 - 2027

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
  • Başlama Tarihi: Ekim 2026
  • Bitiş Tarihi: Ekim 2027

Proje Özeti

Öğretmenlerin sınıf içi veya okul ortamında deneyimledikleri motivasyon, kaygı ve öz yeterlik gibi duyguların çokça incelendiği ve öğretmenlerin iyi oluşlarını doğrudan etkiledikleri ortaya konmuştur.  Öğretmen gururu, öğretmen duyguları literatüründe teorik olarak önemli olmasına rağmen, özellikle dil öğretimi bağlamında ampirik olarak yeterince incelenmemiştir. Bu fenomenolojik çalışma, hizmet öncesi ve hizmet içi İngilizceyi yabancı dil olarak öğreten (EFL) öğretmenlerin ilkokuldan üniversiteye farklı eğitim kademelerinde ve farklı kariyer aşamalarında (tecrübe yılı) öğretmen gururunu nasıl deneyimlediklerini ve anlamlandırdıklarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, gururun yalnızca bireysel başarıya dayalı bir duygu olmadığını; öğrenci başarısı, sosyal tanınma, mesleki etki ve ilişkisel deneyimler gibi çok boyutlu unsurlarla şekillendiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışmada ayrıca, görev yapan öğretmenlerin mesleki deneyim süreleri de dikkate alınarak öğretmenlik deneyim yılının görüşler ve algılar üzerindeki olası etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Böylece, öğretmen gururunun zamandan bağımsız olup olmadığı ve zaman içinde yaşanan olaylara ve edinilen deneyimlere bağlı olarak değişip değişmediği ortaya konacaktır.

Bu çalışma, nitel veri toplama yöntemine dayanmaktadır. Katılımcılar, dört farklı eğitim kademesinde (ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite) öğretmenlik yapan İngilizce öğretmenleri ile Eğitim Fakülteleri İngiliz Dili Eğitimi bölümü son sınıf öğrencilerden oluşmaktadır. Öğrenci katılımcılar, Öğretmenlik Uygulaması kapsamında hizmet öncesi öğretmenler olarak farklı kademelerde İngilizce öğretmektedir. Farklı deneyim sürelerine sahip ve farklı kademelerde çalışan katılımcılar deneyim yılının görüşler ve algılar üzerindeki olası etkisinin belirlenmesine olanak sağlayacaktır.

Veriler, literatür taraması sonucu ve uzman görüşleri alınarak oluşturulan ve katılımcıların uzun anlatı ve kritik olay örnekleri sağlayabilecekleri dokuz adet açık uçlu soruyla çevrimiçi olarak toplanacaktır. Verilerin analizi yansıtıcı tematik analiz yöntemiyle çözümlenecektir. Bu yaklaşım, öğretmen gururunun ortaya çıktığı bağlamsal ve duygusal örüntüleri belirlemeye olanak sağlayacak. Ayrıca, bu duyguya yüklenen anlamların karşılaştırmalı olarak yorumlanmasına imkan tanıyacaktır.

Araştırma sonucunda öğretmen gururuna ilişkin çok boyutlu bir kavramsal çerçeve geliştirilmesi ve bu çerçevenin öğretmen eğitimi ile mesleki iyi oluş çalışmalarına katkı sunması beklenmektedir. Ayrıca, elde edilecek bulguların gelecekte yapılacak ölçek geliştirme ve nicel araştırmalar için kuramsal ve ampirik bir temel oluşturması hedeflenmektedir.