RESİM SANATINDA GEOMETRİ YAPAY ZEKA VE ARAŞTIRMA VERİLERİNE DAYALI KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Y.Lisans, 2025 - 2026

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Y.Lisans
Başlama Tarihi: Eylül 2025
Bitiş Tarihi: Temmuz 2026

Proje Özeti

Resim sanatında geometri; geleneksel figüratif temsillerden uzaklaşarak soyut bir görsel dilin inşasında önemli bir rol oynamıştır. Sanatçının dış dünyayı göründüğü gibi yansıtma kaygıları uygarlıkla birlikte evrilmiş, modern dünyanın çağı yakalamak ve anlamak konusunda verdiği çabayla birlikte, geneli değil, özeli ve içsel olanı anlatma çabalarına dönüşmüştür. Bu süreci başlatan imgenin ya da şeylerin geometri ile olan yakınlığı olmuştur. Cezanne ile başlayan süreç, sanatçının yaratı gücü, bilimsel gelişmeler ve çağdaş sanatçılarla günümüzde de geçerliliğini korumaktadır. Günümüzde geometri farklı malzeme ve tekniklerle yaratım sınırlarını zorlamaktadır. Bilim, sanat ve tasarımda başvurulan geometri, çözümleme ve yaratım açısından çeşitlilik sağlamaktadır. Bu formların analizi, uzun süre sanatçıların deneyimlerine, sanat tarihçilerinin bilgisine ve eleştirmenlerin yorumlarına dayalı geleneksel yaklaşımlarla bağlı kalmıştır. Günümüzde yapay zekâ teknolojileri, özellikle çok modlu modellerin ortaya çıkışıyla sanat eserlerinin analizinde devrim yaratmıştır. Görsel ve yazınsal verileri birlikte işleyebilen bu modeller, sanatın geometrik yapısını inceleme olanağı sunmaktadır. Ancak temel soru şudur: NLP tabanlı dil modelleri, geometrik analizleri insan kadar doğru ve derinlikli yapabilir mi? Bu çalışma, yapay zekânın resim sanatında kompozisyon ve biçim analizine nasıl entegre edilebileceğini göstermeyi amaçlamaktadır. Geleneksel yöntemlerle karşılaştırmalı olarak, geometrik yapıların bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Sonuçta, teknolojik araçların sanat araştırmalarında yeni bir perspektif sunduğu ve gelecekteki çalışmalara değerli bir referans olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Resim Sanatı, Geometri, NLP Modelleri, Yapay Zekâ, Analiz