Riemann Geometrilerinin Animasyon Sanatında Mekansal Tasarıma Etkisi: Fütüristik Arka Plan Tasarımlarının Karşılaştırmalı Analizi ve Uygulama Örneği


Çalışkan S., Bülbül A. H., San R. (Yürütücü)

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2026

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
  • Başlama Tarihi: Eylül 2025
  • Bitiş Tarihi: Temmuz 2026

Proje Özeti

Çizgi filmler, 1900'lerin başından günümüze kadar gelişim göstererek geniş kitleleri etkileyen önemli bir anlatı formu haline gelmiştir. Çizgi filmlerde izleyicinin deneyimini üst boyutlara çıkaran çeşitli tasarım ögeleri vardır ve bu ögelerden en önemlilerinden biri de mekân tasarımıdır. Mekân tasarımı, görsel anlatının temel yapı taşlarından biri olarak karakterlerin hareketlerinin görünürlüğünü ve anlatının psikolojik etkisini doğrudan şekillendirmektedir. Arka plan tasarımlarında biçim, mekânın fiziksel boyutunun algılanmasında ve karakter ile ilişkisinin kurulmasında kritik öneme sahiptir. Özellikle gelecek zaman temalı yapımlarda tasarımın izleyici için ikna edici olması önemli bir durumdur. Riemann geometrisi, bu aşamada sahip olduğu çok yüzeyli geometrik formlar ile gelecek zaman temalı çizgi filmlerde görsel anlatıyı üst seviyelere çıkartabilecek bir potansiyele sahiptir. Bu çalışma, mekan tasarımında geometrik formların ve biçimsel ögelerin gelecek zaman temalı yapımlar temelinde kullanımını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Öklid ve Riemann geometrilerinin çizgi film arka plan tasarımlarındaki rolünü ve bu geometrik yapıların fütüristik mekân tasarımlarına katkısını incelemeyi hedeflemektedir. Çalışma, Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Çizgi Film Bölümü öğrencilerinin katılımıyla yürütülecektir. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yaklaşımları benimsenmiştir. Öncelikle, doküman incelemesi yöntemi ile dünya ve Türkiye çizgi film pazarlarında yer alan gelecek zaman temalı yapımların mekân tasarımları incelenerek Riemann geometrisinin uygulanışına ilişkin kriterler belirlenecektir. Daha sonra, katılımcılardan gelecek zaman konulu özgün mekân tasarımları hazırlamaları istenecek ve ardından Riemann geometrisi temelli biçimler hakkında bilgi aktarımı yapılarak, tasarımlarını bu doğrultuda yeniden oluşturmaları istenecektir. Riemann geometrisi ile ilgili yapılan öğretimin tasarımlara sağladığı katkı hem doküman incelemesi hem de ön-test son-test tek gruplu deneysel desen işe koşularak değerlendirilecektir. Katılımcıların anlatım öncesinde ve sonrasında yaptıkları mekân tasarımları, belirlenen kriterler doğrultusunda değerlendirilecektir. Bu araştırmayla, çizgi film sahne tasarımında geometrik yaklaşımların kullanımının öğrencilerin yaratıcı süreçlerine etkisini ortaya koyması ve gelecekteki çizgi film tasarım eğitimine katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca, Riemann geometrisinin çizgi film arka plan tasarımındaki katkılarına dair bulgular sunarak, animasyon, sahne tasarımı ve geometrik form kullanımı alanlarına yeni yaklaşımlar geliştirmesi öngörülmektedir.