Ciddi boş zaman aktivitelerine katılım ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi


Öğr. Gör. EBRU GÜZEL ÖZENOĞLU

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Yunus Emre Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Saç Ve Güzellik Hizmetleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Halise Dilek Sevin

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, bireylerin ciddi boş zaman etkinliklerine katılım düzeyleri ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bunun yanı sıra, söz konusu etkinliklerin öznel iyi oluşun bileşenleri olan olumlu ve olumsuz duygular ile yaşam doyumu üzerindeki etkileri de araştırılmıştır. Araştırma, nicel bir desen olan ilişkisel tarama modeli çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubunu, Eskişehir ilinde yaşayan, fitness salonlarında en az sekiz haftadır düzenli şekilde spor yapan 20-45 yaş aralığındaki 1500 kadın ve erkek oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde üç farklı ölçek kullanılmıştır. Duygusal boyutu ölçmek amacıyla Watson, Clark ve Tellegen (1988) tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlanan Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PANAS); bilişsel boyutu değerlendirmek için ise Diener, Emmons, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilen ve Köker (1991) tarafından Türkçeye uyarlanan Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Ciddi boş zaman faaliyetlerinin yararlarını ölçmek için ise Gould ve arkadaşları (2011) tarafından geliştirilen ve ciddiyet, kişisel fayda ve sosyal fayda olmak üzere üç alt boyuttan oluşan Ciddi Boş Zaman Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmada dört temel hipotez test edilmiş ve bu hipotezler aracılığıyla ciddi boş zaman etkinliklerine katılım ile öznel iyi oluş, olumlu ve olumsuz duygular ile yaşam doyumu arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, ciddi boş zaman aktivitelerine düzenli katılımın öznel iyi oluş düzeyini olumlu yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Ayrıca, katılımın ciddiyet derecesi, sağladığı sosyal ve kişisel faydalar ile hem olumlu duygular hem de yaşam doyumu arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu saptanmıştır. Bu araştırma, ciddi boş zaman etkinliklerine katılımın bireylerin psikolojik dayanıklılığı ve yaşam kalitesi üzerinde önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, boş zamanın yapısal ve anlamlı biçimde değerlendirilmesinin ruh sağlığına ve psikolojik iyi oluşa katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler : Ciddi Boş Zaman, Öznel İyi Oluş, Olumlu Duygu, Olumsuz Duy