Sosyal Medyada Travmatik İçerik Maruziyeti ile İkincil Travmatik Stres Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü: Kahramanmaraş Depremleri Örneği
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkiye
Tez Danışmanı: Bahtiyar Eraslan Çapan
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırmanın amacı sosyal medyada Kahramanmaraş depremlerine ilişkin
travmatik içeriklere maruz kalma süresi ile ikincil travmatik stres arasındaki ilişkide
psikolojik sağlamlığın aracılığını içeren hipotetik modelin test edilmesidir. Çalışmaya
yaşları 18 ile 35 yaş arasında değişen 290’ı kadın (%81.9) 65’i erkek (%18.1) 365 sosyal
medya kullanıcısı katılmıştır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla “Kişisel Bilgi
Formu”, “Sosyal Medya Kullanıcıları İçin İkincil Travmatik Stres Ölçeği” ve “Kısa
Psikolojik Sağlamlık Ölçeği” kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkileri saptamak adına
Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılmış ve dolaylı etkilerin anlamlılığı bootstrap
yöntemiyle test edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar sosyal medyada
Kahramanmaraş depremlerine dair travmatik içeriklere maruz kalma süresi ile ikincil
travmatik stres arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın kısmi aracılık etkisinin anlamlı
olduğunu göstermektedir. Sonuçlar travmatik içeriklere maruz kalma süresi sekiz saati
aşan bireylerde psikolojik sağlamlığın azaldığına ve bireylerin ikincil travmatik stres
seviyesinde artış yaşandığına işaret etmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular
ışığında, bireylerin ikincil travmatik stresle baş etmelerini sağlayacak çalışmaların
planlanma sürecinde, kişilerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin artırılmasına yönelik
stratejilere yer verilmesinin önemli olduğu ifade edilebilir.
Anahtar Sözcükler: Sosyal medya, Travmatik içerik maruziyeti, Psikolojik sağlamlık,
İkincil travmatik stres