Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Haliç Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Musikisi Anasanat Dalı (Dr), Türkiye
Tez Danışmanı: Çetin Körükçüoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Teke Yöresi müzik kültürü içinde yaşatılan ve Yörüklerin yaşamlarının bir parçası olan İki Telli Kozağaç Curası tezin konusunu oluşturmaktadır.İki telli; Orta Asya Türk kültüründe telli sazların atası olarak kabul edilen Kolca Kopuzdan çeşitlenerek Anadolu'ya kadar uzanan bir coğrafyada kullanılmakta olan telli sazlardan birisi olarak bilinmektedir. Teke Yöresinde yoğun olarak Burdur ilinin Çavdır ilçesine bağlı Kozağaç kasabası ve çevresinde yaşatıldığı, özel bir çalım tekniği ile icra edildiği için bu çalışma İki Telli Kozağaç Curası olarak adlandırılmaktadır.Bu çalışmada; İki Telli Kozağaç Curasını çalan üç halk ozanının hayat hikâyesinden yola çıkarak bu sazın yapısal özellikleri ve çalım tekniğinin saptanması, ustaların repertuarındaki ezgilerin özel bir yazım tekniği ile notaya alınarak kayıt altına alınması amaçlanmaktadır.?Teke Yöresi Müzik Kültüründe İki Telli Kozağaç Curası? başlıklı bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Tezin girişinde çalışmanın amacı, önemi ve sahada yapılan derleme teknikleri hakkında bilgiler verilmiştir.Birinci bölümde, yörenin daha iyi anlaşılabilmesi için Teke, Türkmen ve Yörük adlarının anlamlarının etimolojik açıdan incelenmesi, yörenin coğrafi özellikleri, yöreye yapılan Yörük yerleşimi ve bu coğrafyada yaşatılan müzik kültürünün gerçek sahibi olan Yörüklerin sosyal yaşamları ve ekonomileri üzerinde durulmuştur.İkinci bölümde, yörenin müzik kültürünü oluşturan ezgi çeşitleri ve yörede kullanılan çalgılar hakkındaki bilgiler kısaca verildikten sonra asıl çalışma konusu olan İki Telli Kozağaç Curasının kökeni ve Türk kültür çevrelerinde çalınan iki telli sazlar hakkındaki bilgiler yer almaktadır.Üçüncü bölümde, yörede İki Telli Kozağaç Curası çalan ustaların hayat hikâyeleri, sazlarının yapısal ve teknik özellikleri, çalım tekniğine ait bilgiler detaylı bir şekilde açıklanmaktadır.Dördüncü bölümde, İki Telli Kozağaç Curası ile icra edilen ezgilerin notaları ve bu ezgilere ilişkin notlar detaylı bir şekilde ortaya koyulmaktadır.Teke Yöresi müzik kültüründe var olan İki Telli Kozağaç Curasının Burdur ilinin Çavdır ilçesine bağlı Kozağaç kasabası ve çevresinde yaşayan Yörükler tarafından çalındığı ve dolayısıyla varlığının da bu topluluğun varlığı ile doğrudan ilişkili olduğu saptanmıştır. İki Telli Kozağaç Curasının herhangi telli bir sazın küçültülmüş hali olmadığı gibi kendine ait yapım ve çalım tekniğinin olduğu, Teke Yöresi müzik kültürünün yaşatılması ve aktarılmasına önemli katkılar sağlayan çok sesli bir halk sazı olduğu görüşüne varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Teke, Yörük, Cura