Yeşil tüketim değerleri, kullanım yenilikçiliği ve algılanan eğlenilebilirliğin bireysel türetime etkisi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Gülfidan Barış
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışmanın amacı yeşil tüketim değerleri, kullanım yenilikçiliği ve algılanan
eğlenilebilirliğin bireysel türetim sıklığına; yeşil tüketim değerlerinin kullanım
yenilikçiliğine ve kullanım yenilikçiliğinin algılanan eğlenilebilirliğe etkisinin
araştırılmasıdır. Çalışmanın modeli, bireysel türetim yapan (domestik faaliyetler, kendin
yap ve sanat & zanaat faaliyetleri) 340 katılımcıdan çevrim içi ortamda kolayda
örnekleme ile elde edilen verilerle yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak test edilmiştir.
Analiz sonucunda yeşil tüketim değerlerinin kullanım yenilikçiliği ve bireysel türetim
sıklığı üzerinde olumlu yönde doğrudan etkisi ile birlikte yeşil tüketim değerlerinin
bireysel türetim sıklığı üzerinde kullanım yenilikçiliği aracılığıyla dolaylı etkisi tespit
edilmiştir. Kullanım yenilikçiliği algılanan eğlenilebilirliği olumlu yönde doğrudan
etkilemekte; algılanan eğlenilebilirliğin ise bireysel türetim sıklığı üzerinde anlamlı bir
etkisi bulunmamaktadır. Bununla birlikte literatürde yer alan türetim ve türetimle ilişkili
kavramlar derlenerek, türetimi gerçekleştirenin birey, şirket ve/veya topluluk olmasına
göre bir sınıflandırma önerilmiştir. Bu çalışma, türetim sınıflandırmasının yanında
bireysel türetim, şirket güdümlü birlikte türetim ve iş birlikçi türetim (eşler arası türetim
ve kolektif türetim) tanımlarının yapılması; kullanım yenilikçiliğinde yaratıcı yeniden
kullanım ve çoklu kullanım potansiyeli kavramlarının ‘bir ürünün temel kullanım amacını
sürdürebildiği kullanım ömrüne’ göre yeniden tanımlanması; kullanım yenilikçiliği ve
algılanan eğlenilebilirlik ölçeklerinin bireysel türetim bağlamına uyarlanması
bakımından literatüre katkı sunmaktadır. Son olarak sürdürülebilir tüketim ve üretimin
desteklenmesine yönelik olarak bireysel türetim pazarına hizmet sunan perakende
yöneticileri ve gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmaktadır.