Yeni Medyanın Yeni Toplumsal Hareketlere Etkileri: Türkiye'deki LGBTİ hareketinin sosyal ağ siteleri pratiklerinin çözümlenmesi


Doç. Dr. ÖZGÜR ÇALIŞKAN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tez Danışmanı: Davut Alper Altunay

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

İnternet, toplum içerisindeki birçok yapıyı değiştirmiştir. Bu değişen yapılar arasında kimlik eksenli yeni toplumsal hareketler de yer almaktadır. Türkiye'de 1980 sonrası oluşan ve gelişen kimlik hareketleri arasında LGBTİ (Lezbiyen, gey, biseksüel, trans-cinsiyet ve interseks) kimliklerine ilişkin LGBTİ hareketi de diğer birçok hareket gibi 2000'ler sonrasında İnternet ortamındaki sosyal ağ sitelerini, kendi kimlik hareketleri doğrultusunda kullanmaya başlamışlardır. Bu nedenle yeni toplumsal hareketlerin sosyal ağ sitelerindeki pratiklerine örnek oluşturabilecek yeni bir örgütlenme biçimi olarak LGBTİ hareketinden söz etmek mümkündür. Türkiye'deki LGBTİ gruplarının çevrimdışından çevrimiçi ortama kayarak, çevrimiçi olarak varolma biçimlerinin nedenleri, bu varolma biçimi sonucunda LGBTİ hareketinin sosyal ağ siteleri aracılığıyla nasıl bir dönüşüme uğradığı ve sosyal ağ sitelerinin neden olduğu bu dönüşümün toplumsal hareketler bağlamında nasıl bir iletişim kültürü yapılandırdığının saptanması bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu çalışmada LGBTİ hareketi topluluklarının Facebook ve Twitter sayfaları yöneticileriyle yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş, sayfa takipçilerine çevrimiçi anket uygulanmış ve LGBTİ hareketinin İnternet dışındaki en önemli etkinliği olarak görülen Onur Haftası süresince sayfaların paylaşımlarıyla ilgili tepkisiz çevrimiçi gözlem yapılmıştır. Bu üç yöntemle elde edilen verilerin karşılaştırılarak çözümlenmesi ile birlikte, bulguların ve yorumların ortaya konması amaçlanmıştır. Türkiye'deki LGBTİ hareketinin sosyal ağ sitelerini sosyal bir iletişim alanı olarak nasıl kullandığı anlamlandırılarak, Türkiye bağlamında LGBTİ hareketi ekseninde, sosyal ağ sitelerinin toplumsal hareket özneleri için hangi iletişim pratikleri sunduğu ve bu pratiklerin nasıl kullanıldığı ortaya konmuştur.