Vergi Hukukunda Mükellefin Savunma Hakkı
Tez Türü: Bütünleşik Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Maliye , Türkiye
Tez Danışmanı: Recai Dönmez
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Savunma hakkı, çıkış noktası ceza hukuku olmakla birlikte tüm usul hukuku dallarında tanınmış ve ilgililer bakımından çok önemli bir haktır. Hukuki niteliği, hukuk devleti ilkesinin bir sonucu olarak anayasal güvenceye sahip temel bir insan hakkı olan savunma hakkı aynı zamanda hukukun genel ilkelerinden biridir. Vergi hukuku özelinde ise bu hak, sayılanların yanında aynı zamanda mükellef hakları arasında yer alır. Bu bakımdan savunma hakkı hem idare karşısında hem de vergi yargısında ilgililer tarafından ileri sürebilecektir. Vergi hukukunda mükellefin savunma hakkı, vergi idaresi karşısında ağırlıklı olarak vergi denetim süreçlerinde ve idari uyuşmazlık çözüm yolları aşamasında kullanılır. Bununla birlikte vergi yargısında varlığı tartışmasız olan savunma hakkının kapsamını dava hakkı, vergi yargılama usulüne hâkim olan ilkeler (re’sen araştırma ilkesi, silahların eşitliği ilkesi, çelişmeli yöntem, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı ve delillere ilişkin ilkeler), mükellefin temsilci kullanma hakkı ve deliller oluşturur. Bunun yanı sıra vergi yargılama usulü için istisna niteliğinde olan duruşma esnasında savunma hakkının kullanılması da tartışmalı konular arasında yer almaktadır. Özet olarak, vergi mükellefin savunma hakkının varlığı ve hangi hallerde kullanılabileceği bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.