PSİKOLOJİK DANIŞMADA SÜPERVİZYON İLİŞKİSİNİN SÜPERVİZÖR ROLLERİ, SÜPERVİZYONDA KENDİNİ AÇMA, ROL ÇATIŞMASI VE ROL BELİRSİZLİĞİ İLE İLİŞKİLERİNİN İNCELENMESİ
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Baki Duy
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırmanın
amacı, süpervizyon ilişkisinin niteliğini belirleyen etmenlerden olan süpervizör
rolleri, süpervizyon alanın yaşadığı rol çatışması ile rol belirsizliği ve
süpervizyonda kendini açma değişkenleri ile ilişkisini incelemektir. Bu amaç
doğrultusunda çalışmada öncelikle ‘Süpervizyon İlişkisi Ölçeği-Kısa Form’ ve
‘Rol Çatışması ve Rol Belirsizliği Envanteri’ Türkçeye uyarlanmıştır. Her iki
ölçme aracı için de yapılan analizlerde ölçeklerin orijinalindeki yapılarının
korunduğu gözlenmiş, geçerli ve güvenilir ölçme araçları oldukları sonucuna
varılmıştır.
Süpervizör
rolleri, süpervizyon alanın rol çatışması ile rol belirsizliği ve süpervizyonda
kendini açmasının süpervizyon ilişkisini yordayıcılığının incelemek amacıyla
lisans düzeyinde son sınıfta süpervizyon alan psikolojik danışman adaylarından
toplanan verilerle aşamalı regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon analizinin
yapılabilmesi için ön koşul olan korelasyon değerlerinde süpervizyonda kendini
açma değişkeni, diğer değişkenler ile anlamlı ilişkisinin olmaması; süpervizyon
ilişkisinin yapı alt boyutu da uygun iç tutarlık katsayısına sahip olmaması
sebepleriyle regresyon analizine dahil edilememiştir.
Bulgular
değerlendirildiğinde süpervizörün psikolojik danışman rolü tek başına süpervizyon
ilişkisinin güvenli alan alt boyutunun %77’sini açıklarken, rol çatışması
(negatif yönde), rehber rolü, öğretmen rolü (negatif yönde) ve rol belirsizliği
(negatif yönde) değişkenlerinin yordayıcı değişkenler oldukları sonucuna
ulaşılmıştır. Süpervizyon ilişkisinin yansıtıcı eğitim alt boyutunun %71’ini
yine tek başına psikolojik danışman rolü açıklarken, öğretmen rolü, rehber rolü
ve rol belirsizliği (negatif yönde) değişkenlerinin de yordayıcı değişkenler
olduğu bulunmuştur. Elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmış ve
öneriler sunulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Süpervizyon ilişkisi, Süpervizör rolleri, Rol çatışması, Rol belirsizliği, Süpervizyonda kendini açma