Kentsel atık su yönetimi: Türkiye’xxde büyükşehir belediyeleri’xxnde kamusal mal ve hizmet olarak atık su arıtma tesislerinin etkinliğine dair bir inceleme
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Maliye (Dr), Türkiye
Tez Danışmanı: Tufan Çakır
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Su, canlılar için yaşam kaynağıdır ve ikame edilemez. Su hem içmek ve
temel yaşamsal ihtiyaçları karşılamak hem de tarımsal ve ekonomik üretim yapmak
için gereklidir. Kent merkezlerinde yoğunlaşan nüfus, evsel kullanım sonucu
ortaya çıkan atık suyun canlı yaşamını tehdit etmesine neden olmuştur. Kentsel atık su yönetimi kamu kesiminin
kontrolündedir. Bunun nedeni; atık su arıtma hizmetinin doğal tekel olması,
sağlık, ekosistem ve üretici faaliyet üzerindeki dışsallığı, kamusallık özelliği,
su ve sanitasyonun insan hakkı olması, ekonomik ve sosyal kalkınmanın
merkezinde olmasıdır. Atık su tesisi yatırım, işletme bakım maliyetleri kamu
kaynakları ve kurum geliri tarafından karşılanmaktadır. Çalışmanın teması,
Türkiye’de büyükşehir belediyelerinde 1986’da genel nitelik kazanan İSKİ
modelli kanalizasyon idareleri kapsamındaki kentsel atık su arıtma yönetiminin
kurumsal ve yasal yapısını sahip olduğu ekonomik araçlar ile ortaya koyarak,
yönetimlerin etkin hizmet sunumuna öneri getirmektir. Çalışmanın yöntemi teorik
kısımların genel literatür taraması, güncel verilerin grafik analizi ile
incelenmesi ve büyükşehir belediyelerine ait belirli yöntemle arıtma yapan atık
su tesislerinin etkinliğinin veri zarflama tekniği ile analizidir. Bu
çerçevede, kamu kaynakları ile finanse edilen atık su arıtma tesislerinin etkin
yönetim bileşenlerine ulaşarak iyi yönetim örnekleri sunulmuştur. Atık suya
yeni yaklaşım onu bir sorun olarak görmek yerine su ve enerji kaynağına
dönüştürmektir.