Azerbaycan ekonomisinde Hollanda Hastalığı riski üzerine bir değerlendirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İDRİS İSMAYILZADA
Danışman: MUSTAFA ORHAN ÖZER, HASAN MURAT ERTUĞRUL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Azerbaycan ekonomisi, önemli ölçüde doğal gaz ve petrol rezervlerine sahip hızlı büyüme gösteren bir ekonomidir. Fakat, son yıllarda ekonominin büyümesi, büyük ekonomik riskleri de beraberinde getirmektedir. Ekonomide potansiyel risklerden biri de Hollanda Hastalığı riskidir. Bu olgu, doğal kaynak patlaması yaşanan ülkede makroekonomik performansın azalmasına yol açmaktadır. Bu yüzden bu tez çalışmasında Azerbaycan ekonomisinde Hollanda Hastalığı riski analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, 1990-2023 dönemini kapsayan yıllık zaman serileri Fourier yaklaşımına dayanan ekonometrik testlerle analiz edilmiştir. Hipotezin test edilmesi için iki farklı model kurulmuştur. İlk model Azerbaycan'ın petrol üretiminin ve küresel petrol fiyatlarının; ikinci model ise doğal gaz üretiminin ve küresel doğal gaz fiyatlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Serilerin durağanlık durumlarını incelemek amacıyla kullanılan Fourier ADF Birim Kök Testi tüm değişkenlerin düzeyde birim köklü, birinci farkı alındığında durağan hale gelen seriler olduğunu göstermiştir. Dolayısıyla, söz konusu modeller Fourier ARDL Sınır Testiyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, doğal gaz üretiminin ve fiyatlarının büyüme üzerinde etkisiz olduğunu, petrol üretiminin ve fiyatlarının ise büyümeyi pozitif yönde etkilediğine işaret etmektedir. Yapılan analizler Hollanda Hastalığı hipotezinin Azerbaycan ekonomisi için geçerli olmadığını ortaya koymaktadır. Anahtar Sözcükler: Hollanda hastalığı, Petrol, Doğal gaz, Azerbaycan ekonomisi