Yemek ve kimlik bağlamında vegan mutfak


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM YOLDAŞ

Danışman: Emre Ozan Aksöz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, gıdanın turizm sektöründe yalnızca temel bir tüketim unsuru değil, aynı zamanda bireysel ve toplumsal kimliklerin inşasında etkili bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. Artan küresel farkındalıkla birlikte gıda, kültürel değerlerin, sosyal aidiyetlerin ve etik-politik tercihlerin bir yansıması haline gelmiştir. Bu bağlamda vegan mutfak, sadece bir beslenme biçimi değil; çevresel sürdürülebilirlik, hayvan özgürlüğü ve etik-politik duruşların gündelik yaşamda ifadesi olarak öne çıkmaktadır. Veganlık, bireylerin kimliklerini kurma, ifade etme ve sosyal konumlarını yeniden tanımlama süreçlerinde merkezi bir rol üstlenmektedir. Bu araştırma, en az beş yıldır vegan olan bireylerle yürütülmüş; kartopu örnekleme yöntemiyle belirlenen 21 katılımcıyla derinlemesine mülakât yapılmış, üç katılımcı ile de ev ortamında katılımlı gözlem gerçekleştirilmiştir. Beraberinde çeşitli vegan etkinliklere katılınarak gözlem ve katılımlı gözlemler yapılmıştır. Bulgular, vegan bireylerin etik ve politik motivasyonlarının kimlik inşa süreçlerinde belirleyici olduğunu, bu kimliğin ise sosyal ilişkiler ve kolektif pratikler aracılığıyla pekiştiğini göstermektedir. Veganlık, yalnızca neyin yenip yenmeyeceğine dair bireysel bir tercih değil; dünyayla kurulan ilişki biçimini yeniden tanımlayan, kültürel ve politik bir aidiyet alanı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda çalışma, vegan kimliğin sürdürülebilir turizm politikalarıyla nasıl bütünleşebileceğine dair stratejik bir perspektif sunmakta ve turizm sosyolojisi açısından yeni tartışma alanları açmaktadır.