İlkokul sınıf rehberlik programının değerlendirilmesi ve rehberlik programı tasarısı örneği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLGE TOPALOĞLU

Danışman: Bilge Çam Aktaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2020 yılında yayınlanan 'Sınıf Rehberlik Programı'nın ilkokul boyutunun, Eisner' ın Eğitsel Eleştirel Değerlendirme Modeli ile Stake'in Uygunluk-Olasılık Modelinin birlikte ele alındığı eklektik bir model çerçevesinde değerlendirilmek ve çalışma sonunda örnek bir ilkokul rehberlik program tasarısı ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntem desenlerinden iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. 2021-2022 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilen veri toplama sürecinde, belirlenen bir ilkokulda iki ay boyunca toplam 32 saat gözlem yapılmıştır. Yapılan gözlemler, video kaydı, gözlem formu ile kayıt altına alınmıştır. Gözlemin gerçekleştiği sınıflardaki sınıf öğretmenleri ile yarı yapılandırılmış görüşmeler, gönüllü öğrenci ve velilerle ise odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Rehberlik programı değerlendirme rubriği ile EPÖ ve PDR alanında en az yüksek lisans derecesine sahip 10 uzmandan, programa dair görüşleri alınmıştır. Veri analizi süreci, içerik analizi ve betimsel analiz ile gerçekleştirilmiş; video analizlerinde, NVivo9 nitel veri analizi programı kullanılmıştır. Araştırma verileri sonucunda, genel anlamda sınıf öğretmenleri tarafından programın yerinde ve doğru uygulandığı, öğrencilerin süreçten keyifle verim aldıkları, programın sosyal-duygusal gelişim alanı yönünün oldukça güçlü olduğu, kazanımların öğrencilerin yaş ve seviyelerine uygun hazırlandığı görülmüştür. Veli katılımının sınırlı olması, programın uygulanması için rehberlik saatlerinin olmaması, program geliştirme modelinin belirtilmemiş olmaması programın zayıf yönleri arasında yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları doğrultusunda, programın eksik görülen noktalarının da tamamlandığı, örnek bir ilkokul sınıf rehberlik program tasarısı hazırlanmıştır.