ÇAN TAŞI ÜRETİM ATIKLARININ SERAMİK SIRLARINDA HAMMADDE OLARAK KULLANIM OLANAKLARININ ARAŞTIRILMASI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, GÜZEL SANATLAR ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hande Özge Özkul

Danışman: Münevver Çakı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Doğal oluşumlar toplumların yaşamlarını sürdürebilmeleri ve güzelleştirebilmeleri bakımından en önemli kaynaklardır. Tarih öncesi çağlardan beri taşın estetik değeri ve benzersiz fiziksel dayanıklılığı sebebiyle insan yaşamında önemli bir yer kapladığı bilinmektedir. Doğal taşlar yüzyıllardır yapı malzemesi olarak kullanılmaktadır. Çoğu tarihi yapı doğal taşlardan inşa edilmiştir. Doğal taş, renk, şekil ve yüzey dokusu gibi özellikle tasarım olanakları açısından değerli bir kaynaktır. Magmatik, tortul ve metamorfik kayaçlar olarak sınıflandırılan bu malzemeler yapı ve seramik sektöründe, heykel ve seramik sanatında doğrudan veya hammadde bileşenleri olarak kullanılmaktadır. Çan taşı, riyolitik tüf olarak tanımlanmaktadır. Bej ve sarı rengin içinde koyu renkli olan çizgisel, haleli veya desenli yapısıyla cazip bir görünüme sahiptir. Bu çalışmanın amacı; riyolitik tüf olarak bilinen, Çan taşının üretimi esnasında ortaya çıkan atıkların seramik sırlarında hammadde olarak kullanım özelliklerini ve oranlarını belirlemektir. Çalışmada farklı işlemler sonunda ortaya çıkan iki farklı atık kullanılmıştır. Atık malzemelerin kimyasal analiz (XRF) yapılmış, sır reçetelerinde, %20 -95 arasında değişen oranlarda yer almıştır. 1160 °C- 1200 °C sıcaklıklarda renk ve ergime özellikleri saptanmıştır. 1160 °C- 1200 °C'deki sır pişirimleri sonrası çoğunlukla açık sarıdan bal rengine, kızıl kahveden çikolata kahveye geçişli parlak sırlar üretilmiştir. Çan taşı atık miktarı arttıkça matlaşan yüzeylere sahip sır bileşimleri elde edilmiştir.