Resimde imge-mekan ilişkisi bağlamında soyutlamacı yaklaşım


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, GÜZEL SANATLAR ENSTİTÜSÜ, RESİM ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE TUNÇ

Danışman: Güldane Araz Ay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarihsel süreç içinde sanat yaşamın getirdiği dönüşüm-değişim ile kendini sürekli güncelleyen ve yenileyen bir olgu olmuştur. Yaşamın getirdiği değişiklikleri toplumsal, siyasal, bilimsel, ekonomik ve kültürel olarak tanımlayabileceğimiz gibi sanatçı yaklaşımları olarak da tanımlamak mümkündür. Sanatçıların yeni sorgulamalara girmesi ve ifade biçimlerindeki değişiklik yaratım süreçlerinin de değişmesini sağlamaktadır. Teknolojik gelişmeler ve yeni görme biçimlerinin ortaya çıkması yeni arayışların ve sorgulamaları da gündeme getirmiştir. Örneğin resim yüzeyinde mekân algısıyla uzam, ışık, zaman gibi kavramların öncekilerden farklı olarak sorgulanmasını sağlamıştır. Cezanne'ın doğayı küre, silindir gibi algılaması ve sorguladığı sorunlar sanatçılara yeni bakış açıları kazandırmış modern sanatın temelleri atılmaya başlanmıştır. Nesnelerin olduğu gibi değil de yansıtılmak istenildiği gibi ele alınması, biçimin kavramsal boyuta indirgenmesi ve duyguların resimde hâkim olması resimde soyut ve soyutlama eğiliminin başlamasına sebep olmuştur. Sanatçıların imgeler dünyasındaki duygu durumları sanat eserleri ile izleyiciyle buluşmuş ve izleyici kendi yaşanmışlığı çerçevesinde edindiği bilgi ve donanımları ile imgelerini oluşturup yorumlamıştır. Renk, ışık, ön-arka ilişkileri ile leke-çizgi resimde derinlik algısı yaratmış, resmin mekânının okunmasını ve oluşturmasını sağlamıştır. İmgenin mekân ile birlikteliği resimsel öğeler eşliğinde sağlanırken her resimde mekân ve imge kavramı farlılık göstermiştir. Bu tez çalışmasında soyutlama resminde imge ve mekân kavramına değinilmiş, sanat akımları ve sanatçı eserleri üzerinden incelemeler ve değerlendirmeler gerçekleştirilmiştir. Anahtar Sözcükler: İmge, Mekân, Yüzey, Geometri, Soyutlama.