New 1,3,4-oxadiazole derivatives and investigation of their biological activity

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FARMASOTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SANA SAFFOUR

Danışman: Leyla Yurttaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1,3,4-Oksadiazol hem endüstriyel hem de farmasötik disiplinlerde geniş çapta işlevselleştirilmiş bir heterosiklik yapı iskelesidir. Son zamanlarda, çeşitli hastalık türlerini tedavi etmek için çok sayıda 1,3,4-oksadiazol içeren yapılar kullanılmıştır. Alzheimer hastalığı (AH), kolinerjik nöronların ölümü ve monoamin oksidaz-B (MAO-B) enziminin artışı ile karakterize karmaşık, çok faktörlü ve ilerleyici bir hastalıktır. Bu tezde, bir dizi yeni 1,3,4-oksadiazol-kinolin hibridi bileşik sentezlenmiş ve asetilkolinesteraz (AChE), bütirilkolinesteraz ve MAO enzimlerinin potansiyel inhibitörleri olarak biyolojik olarak değerlendirilmiştir. Tüm nihai bileşiklerin kimyasal yapıları, 1H-NMR, 13C-NMR ve kütle spektrometrileri kullanılarak doğrulanmıştır. Bileşikler arasında, 5a, 5c ve 6a, sırasıyla 0.033 μM, 0.096 μM ve 0.177 μM IC50 değerleriyle AChE'a karşı önemli aktivite göstermiştir. En güçlü moleküller olan 5a, 5c ve 6a'nın bağlanma modları ve yapı-aktivite ilişkisi, moleküler yerleştirme kullanılarak belirlenmiş ve onaylanmıştır. Bileşik 5a, AChE'nin hem katyonik anyonik site (CAS) hem de periferik anyonik site (PAS) ile etkileşime girerek ek bir nöroprotektif etki sağlayarak benzersiz bağlanma özellikleri oluşturmuştur. Sentezlenen bileşiklerin fizikokimyasal özellikleri de değerlendirilmiştir