Instagram'da sunulan beden: Kimlik inşasında beden imgesine teknolojik müdahale olarak Photoshop uygulamalarının rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL ERDEM

Danışman: Emre Gökalp

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Instagram, her an her yerde görünür olma arzusuyla bireylerin kimliklerini sürekli yeniden inşa ettikleri bir mecra konumundadır. Bu bağlamda Instagram kullanıcıları, yaptıkları paylaşımlar aracılığıyla kimliklerini bir performansa dönüştürerek diğerlerine sunarken, en iyi performansı gösterebilmek ve vitrini en güzel şekilde doldurabilmek adına kusursuzlaştırma çabası içerisine girmektedir. Bu noktada beden, Instagram'daki pek çok farklı sunum biçimiyle birlikte bir meta ve teşhir ürünü haline gelmekte ve bir anlamda photoshop uygulamalarıyla bireysel olarak denetlenmektedir. Bu çalışmanın amacı, photoshop uygulamalarının kullanımının bireylerin kimlik inşası süreçleri üzerine etkilerini incelemektir. Bu amaçla, 18-35 yaş aralığında 15 kadın ve 15 erkek olmak üzere toplam 30 Instagram kullanıcısıyla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde, katılımcıların Instagram'da photoshop kullanma amaçları, photoshop deneyimleri ve photoshop'lu paylaşımlar hakkındaki görüşleri üzerinde durulmuştur. Araştırmanın sonucunda, bireylerin Instagram'da photoshop uygulamaları aracılığıyla idealize edilmiş bir kimlik sunumu gerçekleştirdikleri görülmektedir. Photoshop uygulamaları çoğu zaman ideal güzellik ve ideal beden formuna yakınlaşma amacıyla kullanılmaktadır. Photoshop uygulamalarının beğeni sayıları üzerindeki etkisi ise bu uygulamalara olan ilgiyi arttırmaktadır. Araştırmada ayrıca, photoshop uygulamalarının kullanımında cinsiyetler arası bir farklılaşma olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Photoshop uygulamalarının, ideal beden algısını pekiştirici etkisinin yanı sıra farklı kullanım biçimleri ile alternatif anlamların üretilmesine de aracılık ettiği görülmektedir.