Milletlerarası özel hukukta velâyet

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SALİH CAN POLAT

Danışman: Mesut Aygün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamızın konusu, yabancı unsurlu velâyette milletlerarası özel hukuk ve usul hukukuna ilişkin meselelerin Yargıtay içtihadı ve öğretiye yansıyan görüşler ışığında milletlerarası sözleşmeler ve 5718 sayılı "Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun" hükümleri çerçevesinde çözümüdür. Çalışmamızın giriş kısmında, velâyete ilişkin olarak Türk hukukundaki düzenlemeler ve çocuk hukukunun temeli olan 1989 tarihli "Çocuk Haklarına Dair Sözleşme" hükümleri genel hatlarıyla izah edilmiştir. Birinci bölümde, velâyete ilişkin Türkiye'nin taraf olduğu 1961 tarihli "Küçüklerin Korunmasında Makamların Yetkisine ve Uygulanacak Kanuna Dair Lahey Sözleşmesi", 1980 tarihli "Çocukların Velâyetine İlişkin Kararların Tanınması ve Tenfizi ile Çocukların Velâyetinin Yeniden Tesisine İlişkin Avrupa Sözleşmesi", 1996 tarihli "Velâyet Sorumluluğu ve Çocukların Korunması Tedbirleri Hakkında Yetkiye, Uygulanacak Kanuna, Tanıma, Tenfize ve İşbirliğine Dair Lahey Sözleşmesi" ve 2003 tarihli "Çocuklarla Kişisel İlişki Kurulmasına Dair Avrupa Sözleşmesi" kuruluş, amaç ve kapsam bakımından incelenmiştir. Çalışmanın ana hattını oluşturan ikinci bölümde, velâyete uygulanacak hukuk konusu irdelenmiş ve bu hususta yabancılık unsuru, vasıflandırma ve atıf gibi temel milletlerarası özel hukuk problemleri açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca uygulanacak hukuku sınırlandıran kamu düzenine aykırılık meselesi ve doğrudan uygulanan kurallar hususu ele alınmıştır. Çalışmamızın üçüncü ve son bölümünde ise velâyete ilişkin uyuşmazlıklarda milletlerarası yetki ve yabancı makam kararlarının tanınması ve tenfizi çerçevesinde milletlerarası usul hukuku meseleleri aydınlığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Çocuk, Velâyet, Yabancı unsurlu velâyet, Çocuğun yüksek yararı.