19. yüzyıl Bolu anıtsal yapıları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERDAR GÖKKAYA

Danışman: Zeynep Ertuğrul

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

19. Yüzyıl Bolu Anıtsal Yapıları başlıklı bu tezde Bolu il genelinde 19. Yüzyıl (1801 – 1900)’da inşa edilmiş olan anıtsal yapılar konu edinilmiştir.

Bolu, tarih boyunca birçok uygarlığın izlerini taşıyan bir şehir olmasına rağmen, özellikle 19. yüzyıla ait yapılar hakkında sınırlı bilgi bulunmaktadır. Tez, bu yapıları belgelemek, analiz etmek ve sanat değerlerini tartışmak amacıyla hazırlanmıştır. 19. yüzyılda Bolu il genelinde inşa edilmiş yapılar arasında çalışma konusu dahilinde üç farklı yapı tipi bulunmaktadır: camiler, hanlar ve kamu binaları. Bu çalışma kapsamında incelenen yapılardan 10'u cami, 2'si kamu binası ve 2'si han olmak üzere toplamda 14 yapı yer almaktadır. Bu yapılardan 7'si Bolu il merkezinde, 1'i Dörtdivan İlçesinde, 1'i Gerede İlçesinde, 1'i Mengen İlçesi Güney Köyü'nde, 2'si Göynük İlçesinde ve 2'si Seben İlçesinde yer almaktadır. İl merkezinde yer alan yapıların küçük bir alanda yoğunlaşması dikkat çekmektedir.

Osmanlı döneminde Yıldırım Bayezid'in imar faaliyetleriyle önemli yapılar kazanmıştır. Camiler genellikle küçük ölçekli ve tek mekânlıdır, ancak Yıldırım Bayezid Cami ve Merkez Çavuşlar Cami gibi büyük ve dikkat çekici yapılar da vardır. Hanlar ise ticari faaliyetlerin yapıldığı merkezlerdir ve Gerede Kiliseli Tüccar Hanı gibi önemli örnekler vardır. Kamu binaları arasında ise Hükümet Konağı ve Göynük Hükümet Konağı öne çıkar.