Dışvurumcu Türk resminde biçim bozma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, RESİM ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE KÜBRA ERGİN

Danışman: Leyla Varlık Şentürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanatta ? ifade? her şekilde, sanatçının yaratma eylemi sonucu ortaya çıkan birkavramdır. Dolayısıyla, ?İfadecilik? kavramı da, ?sanatçı? kavramıyla aynı andavarolagelmiştir. Ancak, 20. yüzyıl başlarındaki ortama, siyasal ve toplumsal açıdaneleştirel bakan ortak düşünce zeminindeki sanatçılar, ifadeyi ön plana çıkarandışavurumcu hareketleri başlatmışlardır. Dışavurumcu sanatçılar, görünen gerçekliğindeğil, görünen gerçeklikten alınan izlenimlerin, sanatçının iç dünyasında şekillenerek,yeni bir anlam kazanması ve içselleştirilerek ifade edilmesi gerektiğini savunmuşlardır.Türk Resim Sanatında dışavurumcu etkiler ise, resim eğitimi için Avrupa'yagönderilen Türk ressamların Türkiye'ye döndükleri dönemle başlamaktadır.Batıda, toplumun içinde bulunduğu mevcut yaşam standartları içerisinde ortayaçıkan dışavurumculuk akımı, Türkiye'nin içinde bulunduğu sosyal yapı ve yeni oluşansiyasal ortam sürecinde, batıda yaşanan dışavurumculuk anlamında bir oluşum ortayakoymamıştır. Bu yeni sanat dili, sanatçıların kültürel birikimleri ve estetik anlayışlarıçerçevesinde, izlenimcilik akımının hakim olduğu Türkiye'de, şaşırtıcı etkileryaratmış, coşkulu, hüzünlü, çarpıcı bir anlatım alanı oluşturmuştur.Bu çalışmada, Avrupa' daki Dışavurumcu hareketleri takiben, Türk Resmineyansımaları üzerinde durulmuştur. Yeni açılımlar yaratma ve varolanı değiştirmeçabasındaki dışavurumcu sanatçının, biçim bozmaya yönelmesi ile, ?biçim bozma(deformasyon)? kavramına değinilmiş, biçim bozmayı oluşturan felsefi düşünceleraraştırılırak, tarihsel süreç içerisinde incelenmiş ve dışavurumcu sanatçıyı, biçimbozmaya götüren nedenler üzerinde durulmuştur.Bu çalışmada; 1940-1980 yılları arası ile 1980 sonrası Dışavurumcu üslubasahip Türk Ressamların, kompozisyonlarındaki figür ve nesnelerin biçimlerini bozarak,eserlerine yükledikleri anlam üzerinde durulmuş ve bu anlatımı, resim diline nasılkazandırdıkları ortaya konmaya çalışılmıştır.