Sosyal bilgiler eğitiminde geleneksel çocuk oyunlarının kullanımına ilişkin bir karma yöntem araştırması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE DERİNDAĞ

Danışman: AYŞEGÜL PEHLİVAN YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bireye topluma uyumunu kolaylaştırmak için gerekli bilgi, beceri ve değerleri kazandırarak, onun etkin bir vatandaş olarak yetiştirilmesini temel amaç edinen sosyal bilgiler dersi oyunu her zaman bir yöntem olarak kullanmıştır. Oyun, bireyin sadece fiziksel ve duyuşsal becerilerini değil aynı zamanda sosyo-kültürel becerilerini de geliştirmektedir. Kültürel mirasın gelecek nesillere aktarımını bir görev edinen sosyal bilgiler dersi için geleneksel çocuk oyunları önemli bir araçtır. Bu araştırma, sosyal bilgiler dersinde geleneksel çocuk oyunlarının kullanımının, öğrencilerin sosyal bilgiler dersine yönelik algı, tutum ve motivasyonlarını nasıl şekillendirdiğini anlamayı amaçlamaktadır. Araştırmada, deneysel (müdahâle) karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, Türkiye'nin Orta Anadolu bölgesinde bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 23 sosyal bilgiler 5. sınıf öğrencisi ve o sınıfın sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Veriler nitel ve nicel veri toplama yöntemleriyle toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; tutum ve motivasyon ölçekleri, yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler, video kayıtları, katılımcı günlükleri ve araştırmacı günlükleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS ve NVivo paket programlarıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, tutum ve motivasyon ölçeklerinin ön test-son test uygulamalarında anlamlı bir farklılığın bulunmamasına rağmen bireysel görüşmelerde öğrencilerden çoğunluğunun sosyal bilgiler dersine karşı olumsuz bir düşünceye sahipken geleneksel çocuk oyunlarının kullanımı sonrasında sosyal bilgiler dersine karşı daha ılımlı bir düşünceye sahip olduklarını belirttikleri anlaşılmıştır.