Çocuklar için animasyonlu bilimsel yaratıcılık testi kanıt değerlendirme bileşeninin geliştirilmesi ve psikometrik niteliklerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, ÖZEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ARDA ATAKAYA
Danışman: Uğur Sak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada anasınıfı, birinci ve ikinci sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılığını ölçmek için geliştirilmiş olan Çocuklar için Animasyonlu Bilimsel Yaratıcılık Testi' ne (ÇABİYAT) kanıt değerlendirme bileşeni eklenmiş ve revize edilen testin (ÇABİYAT-R) psikometrik özellikleri incelenmiştir. ÇABİYAT-R hipotez geliştirme, deney tasarlama ve kanıt değerlendirme alt testlerinden oluşmakta ve her bir alt testte 3'er madde olmak üzere toplam 9 madde yer almaktadır. 252 kişinin katıldığı araştırmada, yapı geçerliği kapsamında gerçekleştirilen EGA sonuçlarında ön görülen üç faktörlü yapı elde edilmiştir. AYEM ve DFA sonucunda ÇABİYAT-R'nin üç faktörlü yapısı doğrulanmış, iki yaklaşım için de mükemmel uyum indeksleri elde edilmiştir. AVE değerlerinin .518 ile .548; CR değerlerinin .756 ile .784 ve √AVE değerlerinin ise .72 ile .74 arasında değiştikleri görülmüştür. Sonuçlar ÇABİYAT-R'nin yapı geçerliğinin iyi düzeyde sağlandığını göstermiştir. ÇABİYAT-R alt test ve toplam test puanlarının üst sınıflar lehine anlamlı şekilde daha yüksek oldukları görülmüştür. SAGES 2 bataryası ile ÇABİYAT-R testi arasında .50 üzerinde anlamlı korelasyon katsayıları hesaplanmış ve testin uyum geçerliğinin iyi düzeyde olduğu bulunmuştur. Madde yanlılık analizleri ölçme değişmezliği modelleri ile test edilmiş ve ÇABİYAT-R maddelerinin kız ya da erkekler lehine herhangi bir yanlılık barındırmadığı tespit edilmiştir. Güvenirlik analizleri kapsamında hesaplanan Cronbach Alpha ve McDonald's Omega katsayılarının .765 ile .784 arasında değiştikleri, kodlayıcılar arası güvenirliğin ise rICC=.998 mükemmel düzeyde olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Bilimsel yaratıcılık, TOSCAC, ÇABİYAT, kanıt değerlendirme, açımlayıcı yapısal eşitlik modellemesi, açımlayıcı grafik analizi