Makroekonomik değişkenler ile kripto paralar arasındaki ilişkinin ekonometrik analizi: Bitcoin uygulaması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAKHTIYAR GARAYEV

Danışman: Aslı Afşar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Teknolojinin gelişmesi günlük hayatımızda ve ödeme sistemlerinde değişikliklere neden olmuştur. 2008 senesinden itibaren yeni bir para birimi olan kripto para birimi piyasaya sürülmüştür. Herhangi bir merkezi otoritenin kontrolü olmayan, geleneksel paralara kıyasla fiziksel özellik taşımayan ve zaman kısıtlanması yaşanmadan ödeme imkanı sağlayan bu para birimine ilgi giderek artmaktadır. Bitcoin örneği ile kripto paraların temel özelliklerinde ve işlem sürecinden bahsedilmiştir. Kullanıcılarına güvenlik ve gizlilik fırsatı tanıyan bu para birimiyle işlem yapıldığında, iptali ve takibi mümkün değildir. Bitcoin, alınıp satılabilmekte, ödeme aracı olarak kullanılabilmekte ve diğer para birimleriyle takas yapılabilmektedir. Bahsedilen avantajlarından dolayı kullanıcıların sayısında artış olmuş, borsalarda değişim ve yatırım aracı olmuştur. Çalışmada 31.08.2010 ve 28.02.2021 tarihleri arasında yer alan aylık veriler kullanılarak, Bitcoin fiyatlari ile petrol, altın ve S&P 500 ekonomik göstergeleri arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Bu parametrelerin Bitcoin üzerindeki etkilerini tespit etmek için VAR modeline dayalı etki-tepki ve Varyans ayrıştırması analizi uygulanmıştır. Aynı zamanda, Johansen eşbütünleşme ve Granger nedensellik analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda, değişkenler arasında uzun dönemde Johansen Eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiş, kısa dönemde ise herhangi bir ilişki bulunmamıştır.