Demokratik Siyasal Sistemde Parlamenter Denetim ve Türkiye Uygulaması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Kamu Hukuku, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA KARAMAN

Danışman: Bülent Yücel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Demokratik siyasal sistemler, devlet otoritesi kullanan kurumların ve kamu görevlilerinin şeffaf ve topluma hesap verebilir olmalarına dayanmaktadır. Bu bakımdan parlamentolar tarihsel süreçte, siyasi iktidarı kullananları denetleme ve sınırlama işleviyle meydana gelmiş kurumlardır. Siyasi iktidarın sınırlanması düşüncesi kuvvetler ayrılığı kuramıyla da gelişerek liberal-anayasal devleti ortaya çıkarmıştır. Devlet otoriteleri arasında parlamentolar, halkı temsil eden organlar olarak siyasi iktidarın denetlenmesinde işleve sahip başlıca organlardandır. Bu çalışmanın ilk bölümünde parlamento kurumunun ortaya çıkışı ve işlevi ile yürütme kuvvetinin sorumluluğunun ve parlamenter denetim kavramının temelleri incelenmiştir. Ayrıca farklı siyasal sistemlerde (parlamenter, yarıbaşkanlık ve başkanlık) parlamenter denetim araçlarının görünüm biçimleri ele alınmıştır. İkinci bölümde ise parlamenter denetimin Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti anayasalarındaki hukuksal çerçevesi ve işleyişi incelenmiştir.