İnsanın/İnsaniliğin Gerçek Bir Figürü"nü Aramak: Hürriyet Mahallesi'nde Mekân ve Gündelik Yaşam İlişkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERCAN EKLEMEZLER

Danışman: Feryal Ayşin Koçak Turhanoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, mekân ve gündelik yaşam ilişkisi üzerinde durulmaktadır. Mekânın üretimi ve gündelik yaşam pratikleri arasındaki ilişkinin ele alınmasında mekân, mülkiyet ilişkileri, çalışma ve toplumsal yeniden üretim ilişkileri alanlarına dâhil olan, gündelik pratikleri üreten ve onlar tarafından yeniden üretilen toplumsal bir inşa olarak çözümlenmektedir. Bununla birlikte çalışma boyunca, mekânın üretimi ve gündelik yaşam pratiklerinde yaşanan dönüşümlerin, kentleşmenin ekonomi politiği ile ilişkisi göz önünde bulundurulmuş; kapitalist üretim ilişkilerinin, tüm yönlerine sirayet etmekte olduğu gündelik yaşamın veçheleri ve aralarındaki diyalektik ilişkilerin ortaya konması hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda bir vaka çalışması olarak, Bursa Hürriyet Mahallesi'nin, kurulduğu 1950'li yıllardan bu yana geçirdiği mekânsal ve toplumsal dönüşüm araştırılmıştır. Bulgaristan göçmeni 23 katılımcıyla görüşmeler gerçekleştirilmiş ve mahalle mekânları ile gündelik yaşam pratikleri gözlemlenmiştir. Araştırmada, devlet eliyle ve modernist planlamayla bir konut alanı olarak kurulan mahallenin, Bulgaristan göçmenlerinin ihtiyaçları ve gündelik pratikleri aracılığıyla bir yaşam mekânına dönüştürülme süreci; çalışma hayatı, aile ve komşuluk ilişkileri ve boş zaman pratiklerinin mekânlarla ilişkileri bağlamında ele alınarak çözümlenmiştir.