0-3 YAŞ İŞİTME KAYIPLI ÇOCUKLARA VE EBEVEYNLERİNE YÖNELİK KİD-GED ERKEN MÜDAHALE PROGRAMININ İŞLERLİĞİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜLYA CEREN TUTUK
Danışman: Hasan Gürgür
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu araĢtırmada, özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine (ÖERM) devam eden okul öncesi yaĢtaki özel gereksinimli bir çocuğa sunulan destek hizmet sürecine aile katılımının incelenmesi amaçlanmıĢtır. Tek durum çalıĢması olarak desenlenen ve Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı bir ÖERM’de gerçekleĢtirilen araĢtırmanın katılımcıları; okul öncesi yaĢta iĢitme kayıplı bir öğrenci, öğrencinin bireysel eğitim öğretmeni, ailesi ve ÖERM’in eğitim koordinatörüdür. AraĢtırma verileri; gözlemler, yarı-yapılandırılmıĢ ve yapılandırılmamıĢ görüĢmeler, belgeler, araĢtırmacı günlüğü ve katılımcı bilgi formu ile toplanmıĢtır. Elde edilen veriler, araĢtırma sürecinde ve sonunda tümevarımsal olarak analiz edilmiĢtir. Elde edilen verilerin analizi sonucunda destek hizmet sürecinde RAM raporu ve veli beklentisinin öğrenci performansı ile uyuĢmamasından kaynaklanan sorunların planlamayı olumsuz etkilediği ortaya konmuĢtur. Veli beklentisinden kaynaklı yaĢanan sorunların kurumda ders sonu veli bilgilendirme görüĢmeleri ve bilgilendirme notu paylaĢımları ile önlenmeye çalıĢıldığı görülmüĢtür. Destek hizmet sürecinde aile katılımının gerekli olduğu ve kurumda çeĢitli aile katılımı çalıĢmaları yapıldığının belirtilmesine rağmen, süreçte aile katılımı çalıĢmalarının ders sonu veli bilgilendirme görüĢmeleri ve veli ile bilgilendirme notu paylaĢımları ile sınırlı olduğu görülmüĢtür. Elde edilen bu bulguların sadece iĢitme kayıplı bir çocuk ile ilgili değil kurumdaki okul öncesi yaĢtaki tüm çocuklara genellenebileceğini belirtmek gerekir. Bu bakıĢ açısıyla araĢtırmanın bulgularından ÖERM’lerde sunulan destek hizmet sürecine özellikle aile katılımının nasıl arttırılabileceğinin belirlenmesi gerektiği önerilmektedir.