Endemik hyperıcum avıcularııfolıum jaub. et. SPACH ve hyperıcum bıthynıcum boiss Türleri üzerine farmasötik botanik araştırmalar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FARMASOTİK BOTANİK AD., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VESİLE TÜRKTEN

Danışman: Yavuz Bülent Köse

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında endemik Hypericum aviculariifolium Jaub. et Spach ve Hypericum Bithynicum Boiss. türlerinin morfolojik, anatomik, kimyasal ve antimikrobiyal özellikleri araştırılmış ve farmasötik botanik yönden incelenmiştir. Morfolojik çalışmalarda türlerin ayrıntılı incelemesi yapılmıştır. Gövde, yaprak ve çiçek ölçümleri Türkiye florasında verilen deskripsiyonlarla verilen tanımlamaları ile karşılaştırılmıştır. Anatomik çalışmalarda gövdeden enine kesit, yapraktan ise enine kesit ve yüzeysel kesitler alınarak anatomik yapıları incelenmiştir. Kimyasal çalışmalarda, türlerin toprak üstü ekstreleri su ve metanol içeren çözücülerde çalışılmış ve toplam fenolik madde miktarları belirlenmiştir. Türlerin 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil radikalini (DPPH●) süpürücü etki tayini ve 2,2'-azino-bis-3-etilbenzotiazolin-6-sülfonik asit radikal katyonu (ABTS●+) süpürücü etki ile antioksidan özelliği, yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (YBSK) ile fenolik bileşiklerinin kompozisyonu açıklanmıştır. Kimyasal sonuçlara göre H. aviculariifolium'un metanol ekstresinin antioksidan aktivitesi ve toplam fenolik madde miktarı, H. bithynicum'un metanol ve su ekstrelerinden fazladır. (ABTS●+) süpürücü etki ise ekstrelerin konsantrasyonları ile doğru orantılı şekilde artmaktadır. Antimikrobiyal aktivite gösteren ekstrelerin minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) değerleri mikro dilüsyon yöntemi ile belirlenmiştir. Antikandidal etkinin belirlenmesinde CLSI (eski ismiyle NCCLS) M27-A2, sıvı mikro dilüsyon protokolü kullanılmıştır. Ekstreler antimikrobiyal sonuçlara kıyaslandığında, ekstrelerin tümünün daha kuvvetli antifungal etkiler gösterdikleri ortaya konmuştur.