CHATGPT'NİN MESLEKİ ETİKLERE BAĞLI HABER METNİ ÜRETME YETENEĞİNİNANALİZİ: ÜRETİLEN HABER METİNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Basın ve Yayın, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NOURA ACHAHCHAH
Danışman: Bülend Aydın Ertekin
Özet:
Günümüzde yapay zekâ (YZ) teknolojileri hızla gelişmekte ve birçok alanın yanı sıra medya sektörünü ve gazetecilik mesleğini de etkilemektedir. Bu teknolojiler arasında OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT, yazılı içerik üretme kapasitesiyle haber yazımında dikkat çeken araçlardan biri hâline gelmiştir. Ancak gazetecilik yalnızca metin üretiminden ibaret değildir; doğruluk, tarafsızlık, adalet, şeffaflık ve zarar vermeme gibi etik ilkelerin gözetilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, ChatGPT-4’ün yazılı haber metni üretme becerisi ile gazeteciliğin mesleki etik standartları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada, ChatGPT-4’ün haber üretim sürecinde gazetecilik etik ilkelerine ne ölçüde uygun davrandığının sistematik olarak ortaya konulması hedeflenmektedir. Çalışmanın özgün katkısı, üretken yapay zekânın gazetecilik alanındaki kullanımını etik açıdan değerlendirmesi ve bu alandaki literatüre somut veriler sunmasıdır. Araştırmada nitel yöntem kapsamında içerik analizi kullanılmıştır. Farklı senaryolara dayalı olarak ChatGPT-4’e çeşitli komutlar (promptlar) verilmiş ve haber metinleri üretilmiştir. Senaryolar; tarafsız olayların yanı sıra hassas sosyal konuları ve doğruluğu kesinleşmemiş bilgileri içermektedir. Üretilen metinler; doğruluk, kaynak gösterme, tarafsızlık ve zarar vermeme gibi gazetecilik etik ilkeleri temel alınarak oluşturulan bir değerlendirme matrisi aracılığıyla analiz edilmiştir.