Türkiye sinemasında Aleviliğin temsili

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Sinema ve Televizyon, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞAN ARARAT HALİS

Danışman: Nesrin Aysun Yüksel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, ötekilik kavramı bağlamında Türkiye sinemasında Aleviliğin nasıl temsil edildiği ortaya çıkartılmıştır. Türk sinemasının ilk yıllarından günümüze kadar çekilen ve içeriğinde Aleviliğe dair öğeler barındıran otuz film, örnekleme dahil edilerek nitel içerik analizi yöntemiyle altı kategori altında incelenmiştir. Egemen ideolojinin sembolik inşa stratejilerini devreye soktuğu filmlerde, John B. Thompson'ın Derin Yorumsama (Depth Hermeneutics) yönteminden de faydalanılmıştır. Araştırmadaki bulgular doğrultusunda elde edilen sonuçlara göre Aleviliğin Türkiye sinemasında uzun yıllar boyunca temsil edilmediği, temsil edildiği filmlerin önemli bir kısmında ise egemen kimliğin bir parçası şeklinde sansürlenerek yer edindiği açığa çıkarılmıştır. Ötekinin temsilinde sinemanın ideolojik bir mücadele alanı olarak varlık gösterdiği, her bir kimliksel ideolojinin Aleviliği farklı şekilde tanımlayarak, beyaz perdede birbirinden farklı Alevilik temsillerine yol açtığı belirlenmiştir. Alevilik özelinde ötekiliğe odaklanılan bu tezde, ötekinin sinemadaki temsilinde kullanılan yeni bir strateji tespit edilmiş ve bu stratejinin, "Sinetetik Simbiyoz" olarak tanımlanması uygun görülerek alana yeni bir temsil stratejisinin kavramsallaştırılmasıyla katkı sunulmaya çalışılmıştır.