İşitme kayıplı çocuklara erken müdahale sürecine ilişkin görüşlerin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, ÖZEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZÖHRE MERCAN BİRGÜL
Danışman: HASAN GÜRGÜR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma işitme kayıplı çocuklara erken müdahale sürecine ilişkin görüşlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. İşitme kayıplı çocukların erken müdahale sürecinde eğitim alabildikleri Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde (ÖERM) işitme kayıplı çocuklarla erken müdahale sürecine katılan farklı meslek gruplarından uzmanların bu sürece ilişkin deneyimlerini, algılarını ve yaşantılarını derinlemesine inceleyerek erken müdahale sürecinin nasıl deneyimlendiğini ve anlamlandırıldığını ortaya çıkarmıştır. Araştırmada ÖERM'de çalışan işitme engelliler öğretmenleri, odyologlar, çocuk gelişimi uzmanı ve psikolojik danışman ve rehber öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan demografik bilgi formları ve araştırmacı günlüğü ile de veriler toplanmıştır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden olgubilim ile desenlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda erken müdahale sürecinin erken tanı, cihazlandırma ve erken özel eğitim desteği ile başarıya ulaştığını göstermektedir. Katılımcıların halihazırda erken müdahale sürecinde en çok kullandığı iletişim yaklaşımı işitsel sözel terapidir. Ayrıca katılımcılar aldıkları eğitimler ile öğrendikleri farklı yöntemleri de uygulamalarında kullandıkları da görülmektedir. Gerçekleştirilen analizler soncunda ÖERM'de verilen erken özel eğitim hizmetlerinin başarıya ulaşabilmesi için işitme kayıplı çocukların hayatında ön koşul olan durumlar mevcuttur. Vakit kaybetmeden ve doğru bir erken müdahale süreci işlediğinde işitme kayıplı çocuklar da akranlarına yakın bir dil gelişimi gösterebilmektedir. Erken müdahale sürecinin etkili olabilmesi için iletişim yaklaşımlarının da etkili ve nitelikli olması gerekmektedir. Bu bakış açısıyla tutarlı olarak dil ve iletişim becerilerini geliştirmek için dinleme becerisi, oyun, etkileşim ve dili genişletme çalışmalarına ağırlık verildiği görülmüştür. Anahtar kelimler: Erken müdahale, erken özel eğitim, iletişim yaklaşımları, işitsel sözel terapi, dil ve iletişim becerileri, uzman yeterlilikleri.