Lakozamid, topiramat ve levetirasetamın kapiler elektroforez yöntemi ile ayrımı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, ANALİTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURLAN RASHIDOV
Danışman: Arın Gül Dal Poçan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Lakozamid (LCM), topiramat (TPM) ve levetirasetam (LEV), epilepsi hastalarında nöbet kontrolünü sağlamak amacıyla kullanılan yeni nesil antiepileptik ilaçlardır. Bu çalışmada, LCM, TPM ve LEV bileşiklerinin eş zamanlı analizine olanak tanıyan basit, hızlı ve duyarlı bir kapiler elektroforez (KE) yöntemi geliştirilmiştir. Bu yöntem, yüksek performanslı sıvı kromatografi (YPSK) yöntemi ile karşılaştırılmıştır. KE yönteminde tespit, 210 nm dalga boyunda bir fotodiyot dizisi (DAD) detektörü ile gerçekleştirilmiş ve 75 µm iç çaplı, 40 cm efektif uzunlukta kapiler kullanılmıştır. Optimum koşullar, 37 mM SDS içeren, 5 mM borat ve 10 mM fosfat tamponu (pH 8,00) ile 20 kV potansiyel uygulanarak sağlanmıştır. Bu koşullarda LCM, TPM ve LEV'in göç süreleri sırasıyla 3,97, 10,62 ve 3,61 dakika olarak belirlenmiştir. YPSK yönteminde ise C18 (4.6 × 150 mm; 5 µm i.ç.) kolon kullanılmıştır. LCM, TPM ve LEV için elde edilen alıkonma süreleri sırasıyla 5,61, 9,17 ve 3,61 dakika olarak belirlenmiştir. Geliştirilen her iki yöntem, ICH Q2(R2) kılavuzuna uygun valide edilmiştir. Saptama sınırı (LOD) ve tayin sınırı (LOQ) değerleri sırasıyla; KE yönteminde LCM için 1,03×10⁻⁸ M (0,0025 μg/mL) ve 3,13×10-8 M (0,078 μg/mL), TPM için 9,17×10⁻9 M (0,0031 μg/mL) ve 2,78×10⁻8 M (0,094 μg/mL), LEV için ise 1,06×10⁻⁸ M (0,0018 μg/mL) ve 3,23×10⁻8 M (0,0055 μg/mL), YPSK yönteminde ise LCM için 4,46×10⁻⁸ M (0,011 μg/mL) ve 1,35×10⁻⁷ M (0,033 μg/mL), TPM için 5,16×10⁻⁸ M (0,017 μg/mL) ve 1,56×10⁻⁷ M (0,052 μg/mL), LEV için ise 5,32×10⁻⁸ M (0,009 μg/mL) ve 1,61×10⁻⁷ M (0,027 μg/mL) olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen yöntemler farmasötik preparatların analizine başarıyla uygulanmış ve USP 47-NF 42 standartlarına uygun bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Lakozamid, Topiramat, Levetirasetam, Kapiler Elektroforez, Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi