Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERDA YAVUZ
Danışman: Abdulkadir Erkal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Fuzûlî'nin Leylâ vü Mecnûn, Ahmed-î Hânî'nin Mem û Zîn ve Shakespeare'in Romeo and Juliet eserlerini karşılaştırmalı olarak inceleyerek aşkın Doğu ve Batı edebiyatlarındaki felsefî, tasavvufî ve estetik temsillerini analiz etmektedir. Araştırma, aşkın yalnız bir duygusal tema değil, aynı zamanda metafizik bir hakikat arayışı, bireysel bir dönüşüm süreci ve toplumsal bir direniş biçimi olarak ele alındığını göstermiştir. Doğu geleneğinde aşk, vahdet-i vücûd düşüncesiyle ilahî hakikate ulaşmanın yolu olarak yüceltilirken; Batı'da bireysel irade, tutku ve özgürlük arayışının sınırlarını temsil eder. Leylâ vü Mecnûn ve Mem û Zîn'de aşk, mecazdan hakikate uzanan bir ruhsal yolculukla ilahî birliğe erişim aracı olurken; Romeo and Juliet'te dünyevî tutkuların trajik çatışması toplumsal düzenin yıkıcılığına dönüşür. Üç eser de aşkı hem insan varoluşunun merkezine yerleştirir hem de kader, ölüm, ayrılık ve toplumsal engeller gibi evrensel temalarla sınar. Karşılaştırmalı analiz, aşkın Doğu'da tefekkür, Batı'da eylem; Doğu'da teslimiyet, Batı'da başkaldırı estetiğiyle işlendiğini ortaya koymuştur. Bu bakımdan tez, aşkın farklı kültürlerdeki temsillerini bütüncül bir felsefî ve edebî çerçeve içinde değerlendirerek, onu insanın kendini ve hakikati arama serüveni olarak yeniden yorumlamaktadır.