Gümrük kabahatleri: Hukuki analizi, sorunlar ve çözüm önerileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, MALİYE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAŞİT GÜLTEKİN

Danışman: Mustafa Erkan Üyümez

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gümrük işlemleri, bu işlemlere bağlı olarak tahsil edilen vergiler ve diğer malî yüklerin önemli bir kamu geliri kaynağı olması yanında, yerli ticaret erbabının, tüketicilerin, çevrenin, fikrî mülkiyet haklarının ve canlı türlerinin korunmasıyla ilgili uygulamaları içermesi nedeniyle, yoğun şekilde hukukî düzenleme konusu yapılmaktadır. Bu amaçla kişilerin gümrük işlemleriyle ilgili maddî ve şeklî ödevlere uyumu gümrük idaresince denetime tâbi tutulmaktadır. Bu uyumun sürekliliğinin sağlanması ve ihlâllerin önlenmesi için ilgili mevzuatta etkili, orantılı ve caydırıcı olması beklenen yaptırımlara yer verilmektedir. Karşılığında idarî yaptırım uygulanması nedeniyle gümrük kabahati oluşturan fiillerin kabahatler hukukuna göre şekillenen bir hukukî rejim çerçevesinde tespiti, soruşturulması ve yaptırıma bağlanması, gümrük idarî düzeninin sağlanması ve uyumlu yükümlülerin haklarının korunması bakımından önemlidir. Çalışmanın konusunu, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile genel esasları belirlenen kabahatler rejimi çerçevesinde, gümrük kabahatlerinin hukukî analizî oluşturmaktadır. Bu amaçla geniş bir literatür, mevzuat ve yargı kararı taraması yapılmış ve seçilmiş ülkelere ilişkin uygulamalar incelenmiştir. Çalışmada, genel vergi kabahatlerinin aksine, gümrük kabahatlerinin, gerek kanunî hükümleri gerekse gümrük idaresince idarî yaptırıma tâbi tutulurken, kabahatler hukukunun genel esaslarına büyük oranda uyum gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.