PEDİATRİK SES TERAPİSİNE YÖNELİK EBEVEYN ALGI VE TUTUMLARININ İNCELENMESİ: ÇOCUK VE EBEVEYN YANITLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞULE NUR OĞUR

Danışman: Eren Balo

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın iki temel amacı bulunmaktadır. İlki ebeveynlerin pediatrik ses terapisine yönelik algı ve tutumlarını karşılaştırmalı incelenmek, ikincisi ise çocukların seslerine yönelik algılarının ebeveyn algıları ile karşılaştırmaktır. Çalışmaya, ses bozukluğu tanısı almış 52 çocuk ile bu çocukların anne (n=52) ve babalarından (n=52) oluşan toplam 104 ebeveyn dahil edilmiştir. Veriler; Ebeveynlerin Ses Terapisine Yönelik Algı ve Tutumları Anketi, Pediatrik Sesle İlgili Yaşam Kalitesi Anketi (PSİYKA) ve Çocuk Ses Handikap Endeksi (ÇSHE) ile toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 22 paket programı kullanılarak t-testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Ki-Kare analizleri uygulanmıştır. Bulgulara göre, annelerin %86.4'sı, babaların %73.1'i çocukları için önerilen ses terapisini kabul etmiştir. Ebeveynlerin demografik özellikleri ile çocukları için önerilen ses terapisini kabul etme kararları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p> .05). Ebeveynlerin ortak olarak çocuklarında en sık gözlemedikleri ses bozukluğu semptomu 'ses kısıklığı' olmuştur. Ses bozukluğunu tetikleyen faktörler incelendiğinde, her iki ebeveyn tarafından ortak ve en sık olarak 'yüksek sesle konuşma' ile 'ağlama' ve/veya 'bağırma' davranışları bildirilmiştir. Annelerin, babalara göre ses bozukluğunu daha ciddi algıladıkları, kaygı düzeylerinin daha yüksek olduğu ve sorunu çözmeye yönelik daha yüksek aciliyet bildirdikleri görülmüştür. Ayrıca çocukların ÇSHE toplam puanları ile annelerin ve babaların PSİYKA toplam puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sonuç olarak ebeveyn algı ve tutumları pediatrik ses terapisinde önemli bir yer tutmaktadır. Ebeveynlerin algı ve tutumlarında saptanan farklılaşmalar nedeniyle değerlendirme ve terapi süreçlerine her iki ebeveynin de dahil edilmesinin klinik açıdan fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca, bütüncül bir yaklaşım için çocukların ses algılarına yönelik değerlendirmeleri terapi sürecine dahil edilmelidir. Anahtar Sözcükler: Pediatrik ses terapisi, Ebeveyn, Çocuk, ÇSHE, PSİYKA.