İşitme kayıplı çocukların sosyal yeterliklerini desteklemede ebeveynlere uzaktan eğitimle sunulan müdahale sürecinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, Özel Eğitim, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE KAYMAZ

Danışman: Hasan Gürgür

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma okul öncesi dönem 36 – 72 ay arasındaki işitme kayıplı çocukların sosyal yeterliklerini desteklemede ebeveynlere uzaktan eğitimle sunulan müdahale sürecinin incelenmesi ve geliştirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma eylem araştırması şeklinde desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını okulöncesi eğitime devam eden işitme kayıplı bireyler ve ebeveynleri oluşturmuştur. Yapılan gözlemler, görüşmeler ve araştırmacının deneyimlerine ilişkin olarak özel gereksinimli bireylerin sosyal yeterlik gelişiminde güçlükler yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda sosyal yeterlik gelişimi sürecini etkileyen en önemli etken olan ebeveynlerin desteklenmesi amacıyla bir müdahale süreci geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Araştırma sürecinde saha gözlemleri, görüşmeler, ölçme araçları ve animasyonlar gibi çeşitli veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama süreci uzaktan eğitim yoluyla sürdürülmüştür. Uygulama sürecinde animasyonlar ve web ortamı kullanılmıştır. Uygulama sonucunda ebeveynlerin sosyal yeterliğe ilişkin farkındalıklarının arttığı, ebeveynlerin göstermesi gereken davranışları doğru ifade edebildikleri ve dikkat etmeleri gereken davranışlar konusunda bilinçlendikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Alanyazındaki çalışmalara benzer olarak ebeveyn müdahale sürecinin yararlı olduğu ve sürece ebeveyn katılımını arttıran uygulamalara ihtiyaç olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.