Die Lehrbücher im Deutsch als Fremdsprache: Eine Korpusbasierte Analyse der Lexikalischen Vielfalt


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ALMAN DİLİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Almanca

Öğrenci: HAKAN DOLAN

Danışman: Şerife Çelikkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, Türkiye'de ve Almanya'da basılmış yabancı dil olarak Almanca ders kitaplarındaki sözcüklerin sıklığının, türlerine göre dağılımının ortaya koyulmasını, sözcüklerin tanımlanmasını ve ders kitapları sözlüğüne ilişkin bir korpusun oluşturulmasını amaçlamaktadır. Bunu yaparken, Sketch Engine aracılığıyla ders kitaplarındaki sözcük sıklıkları tespit edilmiş, sözcük türlerinin korpustaki özgüllüğünü belirlemek için token/type ratiosu belirlenmiş ve son olarak sözcükleri tanımlamak için Log-Likelihood (LL) ve Odd Ratio (OR) testleri uygulanmıştır. Araştırma kapsamında ortaya çıkan korpus ders kitapları sözlüğünün oluşturulması bakımından önemlidir ve korpusa Hakan Dolan Korpus (HD-Korpus) adı verilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, ders kitaplarındaki sözcük sıklığını sırasıyla isimler, fiiller, sıfatlar, zarflar, edatlar ve bağlaçlar oluşturmaktadır. Diğer yandan, korpustaki sözcüklerin özgüllüğünü ve çeşitliliğini belirlemek için uygulanan Token/Type ratio hesaplaması, zarfların en çok çeşide sahip sözcük türleri olduğunu, en sık frekansa sahip isimlerin ise, en az çeşitlilik gösterdiği sonucuna ulaştırmıştır. Bu sonuçlara dayanarak, sözcük sıklığının yüksek olmasının sözcük türlerinin çeşitliliğini etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, LL ve OR sıralamasının ders kitaplarındaki sözcüklerin HD-korpustaki yaygınlığı ve özgüllüğü hakkında bilgi vermiş, benzerlik oranının yüksek olduğu sonucuna ulaştırmıştır.