Cota melanoloma subsp. trapezuntica (Grierson) Oberpr. ve Greuter üzerinde farmakognozik çalışmalar

BİLAL ESLEM YETKİN

Cota melanoloma subsp. trapezuntica (Grierson) Oberpr. ve Greuter üzerinde farmakognozik çalışmalar

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Meslek Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLAL ESLEM YETKİN

Danışman: Mine Kürkçüoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cota melanoloma subsp. trapezuntica (Grierson) Oberpr. ve Greuter, Türkiye'de yetişen endemik bir bitki türüdür. Bu tez çalışması, daha önce hakkında çalışma C. melanoloma subsp. trapezuntica'nın uçucu yağ bileşimi Gaz Kromatografisi – Gaz Kromatografisi/Kütle Spektrometrisi ile belirlenmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen metanol ekstresinin analizi YPSK-KS/KS (LC-MS/MS) yöntemi ile yapılmış ve antimikrobiyal, antikandidal aktivitelerine bakılmıştır. Bitkisel materyalden hidrodistilasyon ve mikrodistilasyon yöntemleriyle elde edilen uçucu yağlar GC-GC/MS sistemi ile analiz edilmiştir. Hidrodistilasyonla elde edilen uçucu yağda ana bileşik olarak karyofilen oksit (%10.4), pentakosan (%10.2), β- karyofillen (%9.5), trikosan (%8.7) bulunmuştur. Mikrodistilasyon çiçek ve herba uçucu yağlarında elde edilen ana bileşenler sırasıyla; linalil asetat (%16.6, 25.5), -pinen (%12.7, 4.4), linalol (%11.3, 18.6), elemol (%9.4, 11.7) ve hekzadekanoik asit (%5.1, 1.5) olarak bulunmuştur. Metanol ekstresinin YPSK-KS/KS analizi sonucunda 3-kafeoilkinik asit, dihidroksikumarin glukozit, 5-kafeoilkinik asit, kafeik asit, feruloilkinik asit, trikafeoilkinik asit, 4,5-O-dikafeoilkinik asit, quercetin glukozit, 3,5-O-dikafeoilkinik asit, 1,5-O-dikafeoilkinik asit, patuletin glukozit, luteolin glukozit, rutin, luteolin glukuronit, 3,4-O-dikafeoilkinik asit, kersetin asetil glukozit, izoramnetin glukozit, homoplantaginin, apigenin glukuronit, izoramnetin rutinozit, izoramnetin, luteolin tespit edilmiştir. Metanol ekstresi üzerinde yapılan antibakteriyel ve antifungal aktivite çalışmaları, belirli mikroorganizmalara karşı sınırlı bir etkisinin olduğunu ortaya koymuştur.