Türkiye'deki hak temelli sivil toplum kuruluşlarında çalışan kadınların emek süreçleri: Güvencesizlik, gönüllülük ve dayanışma

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU AYAN

Danışman: Hatice Yeşildal Turan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, Türkiye'deki hak temelli sivil toplum kuruluşlarında (STK) çalışan kadınların emek süreçleri feminist bir bakış açısıyla incelenmektedir. Çalışma, STK'larda çalışan kadınların emek süreçlerinin temel ayırt edicileri olan güvencesizlik ve gönüllülük gibi kavramları ele alır. Ayrıca emek süreçlerinin STK'ların yapısı, işleyişi ve politik duruşları ile nasıl ilişkili olduğunu anlamaya çalışır. Araştırma, İstanbul'daki farklı STK'larda çalışan 20 kadınla yapılan görüşmelere dayanır. Araştırma ve analiz süreci feminist kuram ve kavramlar çerçevesinde ilerletilmiştir. Çalışma, STK'larda çalışan kadınların, kadın emeğinin tarihselliği ile paralel biçimde, güvencesiz çalışma koşulları, düşük ücretler, fazla mesai ve sosyal haklardan yoksunluk gibi meseleler ile karşı karşıya olduğunu göstermektedir. Tez aynı zamanda, STK'lardaki çalışma biçimlerinin bakım emeği ve duygusal/duygulanımsal emek gibi kavramları işe koşarak kadınlar nezdinde nasıl farklılaştığını araştırır. Çalışma aynı zamanda, STK'lardaki emek süreçlerinin feminist tarih ve pratiğin ürettiği imkânlarla daha adil ve eşitlikçi biçimde kurulması ihtimaline, buna dönük güncel uygulamalara ve kadınların bu alanda politika yapmak üzere geliştirdikleri stratejilere ve dayanışma ağlarına odaklanır. Ayrıca, sivil toplum alanında çalışanların hangi hak arama araçlarını kullandıkları ve tahayyül ettikleri de araştırmanın bir parçasıdır.