Hıeronymus Bosch'un eserlerinin Nietzsche'nin ahlak eleştirisi üzerinden okunması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAŞAR PAZI

Danışman: Nurdan Küçükhasköylü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın konusu Bosch'un Hieronyumus Bosch'un resimlerinin Nietzsche'nin ahlak eleştirisi üzerinden okunmasıdır. Bu bağlamda öncelikle Bosch'un geleneksel İncil konulu resimleri ele alınmıştır. Kuzey Avrupa resmi içerisinde Bosch'un ikonografisi alegorik gelenek bağlamında ele alınmıştır. Bosch'un demonik figürlerinin izahı bağlamında, gnostik eskatolojinin önemine vurgu yapılmıştır. Genel Hristiyan inançlarıyla paralellik arz eden tinsel simya, ayrı bir ikonografik yorum izleği olarak değerlendirilmiştir. Nietzsche'nin ahlak eleştirisi bağlamında Platonculuk ve Hristiyanlık arasındaki benzerlikler üzerinde durulmuştur. Nietzsche'nin ahlak eleştirisi temel kavramlar üzerinden incelenmiştir. Nietzsche'nin ahlak eleştirisinin temel kavramları, Bosch'un Dünyevi Zevkler Bahçesi, Saman Arabası ve Aziz Antonius'un Baştan Çıkarılışı triptiklerinin yorumu için kullanılmıştır. Bu noktadan hareketle Bosch'un Hristiyan ahlakı temeline dayanan ikonografisi, Nietzsche üzerinden ters yüz edilmeye çalışılmıştır.