1923-1938 Atatürk Dönemi Türk tiyatrosunun politik tiyatro kuramı ve ideolojik unsurlar açısından incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TOLGA ALVER
Danışman: Ebru Özgün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"1923-1938 Atatürk Dönemi Türk Tiyatrosunun Politik Tiyatro Kuramı Ve İdeolojik Unsurlar Açısından İncelenmesi" isimli bu çalışma, 1923-1938 Atatürk Dönemi Türk Tiyatrosu'nu Alman yönetmen Erwin Piscator'un "Politik Tiyatro Kuramı" açısından ele almaktadır. Çalışmada Erken Cumhuriyet Dönemi tiyatrosu politik tiyatro kuramının beş unsuru açısından incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde "Tiyatro Kavramı ve Toplumları Harekete Geçirme Gücü" hakkında bilgi verilmiştir. Bu kısımda geleneksel tiyatro, Tanzimat Dönemi tiyatrosu, II. Abdülhamit Dönemi tiyatrosu ve Meşrutiyet Dönemi tiyatrosundan kısaca bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise Cumhuriyet ideolojisinin (1923-1938 arası) farklı edebî türlerdeki görünümü, erken Cumhuriyet Dönemi tiyatrosunun işlevi ve Atatürk Dönemi tiyatrosunu etkileyen önemli kurumlar aktarılmıştır. Çalışmamızın esas inceleme bölümü olan üçüncü bölüm "Cumhuriyet İdeolojisinin 1923-1938 Arası Türk Tiyatrosuna Politik ve İdeolojik Yansımaları" şeklinde adlandırılmıştır. Bu bölümde Piscator'un politik tiyatro kuramı çerçevesinde ele alınan metinler; "Tiyatronun Propaganda ve Eğiticilik İşlevi", "Tiyatronun İdeolojik İşlevi", "Tiyatronun Güncellik ve Bildiri İşlevi", "Tiyatronun Estetik İşlevi" ve "Tiyatronun Belgesellik İşlevi" şeklinde beş ayrı açıdan incelenmiştir. Çalışmadaki amacımız, politik tiyatro kuramı çerçevesinde dönem piyeslerinin propaganda ve eğiticilik, ideolojik, güncellik ve bildiri, estetik, belgesellik işlevlerini ortaya çıkarmaktır. Anahtar Sözcükler: Tiyatro, Politik tiyatro, İdeoloji, Cumhuriyet