Görsel kültür çalışmalarının ilkokul sosyal bilgiler dersinde akademik başarı ve kültürel farklılık boyutları bakımından işlevselliği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TEMEL EĞİTİM BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAHMUT BOZKURT

Danışman: Burçin Türkcan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, görsel kültür çalışmalarının ilkokul sosyal bilgiler dersinde akademik başarı ve kültürel farklılık boyutları bakımından işlevselliğini ortaya koymaktır. Araştırmada, karma yöntem desenlerinden gömülü deneysel desenden yararlanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, başarı testi, video kayıtları, öğrenci ürünleri, araştırmacı ve öğrenci günlükleri ve öğrencilerle gerçekleştirilen yarı-yapılandırılmış görüşmelerden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, gerçekleştirilen görsel kültür çalışmaları akademik başarıyı artırmıştır. Görsel kültür çalışmalarının, öğrencilerin görsellerin de bir metin gibi okunabileceğini fark etmelerini ve bu becerilerini günlük yaşamlarında da kullanmalarını sağladığı, öğrenci ilgisini artırdığı, eğlenceli olduğu ve öğrenmeyi kolaylaştırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Güç mesafesi boyutunda, öğrencilerin ailedeki güç dağılımına eleştirel bir biçimde bakabildikleri ve ailede güç dengelerine, iş bölümüne, karar alma süreçlerine ve rol paylaşımına ilişkin gözlemler yapabildikleri gözlemlenmiştir. Erillik-dişillik boyutunda öğrencilerin toplumdaki cinsiyet rolleri ve cinsiyet ayrımcılığına ilişkin farkındalıklarının arttığı gözlemlenmiştir. Belirsizlikten kaçınma boyutunda öğrencilerin her türlü ayrımcılığa ve sosyal dışlanmaya karşı oldukları, farklılıkları bir zenginlik olarak gördükleri ve empati becerisine vurgu yaptıkları görülmüştür. Bireycilik-toplumculuk boyutunda, Milli mücadele etkinliklerinde çoğunlukla aidiyetleri öne alan bir anlayış sergilendiği görülmüştür. Oyunlar kapsamında ise topluluk halinde hareket etme ve grup kurallarına bağlılık vurgulanmıştır. Ayrıca, teknolojik oyunların sosyal gelişime olan olumsuz etkileri, şiddete yöneltmesi gibi birtakım zararları da vurgulanmıştır. Anahtar Sözcükler: İlkokul, Sosyal Bilgiler, Görsel Kültür, Kültürel Farklılık, Kültürel Boyutlar.