Sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin öğretme-öğrenme süresine katılım düzey ve biçimleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İLKÖĞRETİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZELİHA ÜNAL
Danışman: Handan Deveci
Özet:Bireye toplumsal kişilik kazandırmayı amaçlayan Sosyal Bilgiler Programının öğelerinden olan öğretme-öğrenme süreçleri; eğitim amaçlarının gerekli kıldığı yaşantıların istenilen davranışlara dönüştürülmesi için yapılan düzenlemelerle ilgilidir. Yöntem, araç-gereç, personel, teknik gibi alt öğeleri kapsayan öğretme-öğrenme süreçleri öğretime ilişkin etkinliklerin yoğunluk kazandığı bir boyutu oluşturmaktadır. Öğretimi geliştirmek amacıyla tasarlanan programlar, yöntem ve teknikler, araç-gereçler ancak bilinçli uygulamalarla istenilen sonucu verecektir. Sosyal Bilgiler dersinde öğretme-öğrenme sürecine katılım düzey ve biçimlerinin belirlenmesi ile gerçekçi değerlendirmeler yapılacaktır. Böylece öğretme-öğrenme sürecinde etkili ve bilinçli uygulamalar yapılabilecektir. Bu araştırmanın amacı, ilköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersinde öğretme-öğrenme sürecine katılım düzey ve biçimlerini belirlemektir. Bu araştırma tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 2005-2006 öğretim yılı güz döneminde Eskişehir ilinde yer alan yedi eğitim bölgesindeki Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı merkez ilköğretim okullarından, her bölgeden rastlantısal yolla birer okul seçilmiştir. Araştırma seçilen okullardaki 966 yedinci sınıf öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. iii Araştırmada veri toplamak amacıyla, kişisel bilgilerle ilgili 5 soru, öğretme- öğrenme sürecine katılım davranışlarına yönelik 14 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde, sayı, yüzde, aritmetik ortalama ile standart sapma değerlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada, verilen yanıtların puan ortalamaları öğrencilerin cinsiyetlerine ve akademik başarı düzeylerine göre farklılık oluşturup oluşturmadığını belirlemek için, ikili küme karşılaştırmalarında Bağımsız Gruplar arası "t" Testinden, ikiden çok küme karşılaştırılmalarında ise Tek Yönlü Varyans Analizinden (ANOVA) yararlanılmıştır. Varyans analizi sonucunda F değerinin anlamlı çıktığı durumlarda farklılığın hangi gruplar arasında oluştuğunu belirlemek amacıyla Tukey HSD (Tukey's Honestly Singificant Difference Test) çoklu karşılaştırma testi uygulanmıştır. Araştırmada, tüm istatistiksel çözümlemelerde anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Yapılan veri çözümlemelerinden sonra şu sonuçlara ulaşılmıştır: 4. İlköğretim yedinci sınıf öğrencileri Sosyal Bilgiler dersinde öğretme- öğrenme sürecine yüksek seviyede katılım göstermektedir. 5. İlköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersi öğretme- öğrenme sürecine katılım düzeyleri, cinsiyetlerine göre değişmemektedir. Akademik başarı düzeylerine göre ise farklılık görülmektedir. 6. İlköğretim yedinci sınıf öğrencileri Sosyal Bilgiler dersinde öğretme- öğrenme sürecine açık katılım davranışlarını daha çok göstermektedirler. 7. İlköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin öğretme-öğrenme sürecine katılım biçimleri, cinsiyetlerine göre açık katılımda erkek öğrencilerin lehine anlamlı bir fark vardır. Örtülü katılımda değişmemektedir. Akademik başarı düzeylerine göre farklılık görülmektedir.