Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarih , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mustafa KAYMAK
Danışman: Hakan Sivas
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Tezin konusu MÖ II. binyılda Mezopotamya’daki Enlil kültüdür. Amaç, MÖ II. binyılda Enlil kültünün geçirdiği değişim, dönüşüm ve gerilemeyi siyasi tarih bağlamında analiz etmektir. Çalışmanın coğrafi kapsamı Eski Mezopotamya, tarihsel kapsamı ise MÖ II. binyıldır. Çalışmada epigrafik, arkeolojik ve modern kaynaklar kullanılmıştır. İzlenen kronoloji bağlamında III. Ur Hanedanı, İsin-Larsa Dönemi, Eski Babil Hanedanı, I. Deniz Ülkesi Hanedanı, Kassit Hanedanı ve II. İsin Hanedanı dönemlerinde Enlil kültünün değişimi, dönüşümü ve gerilemesi incelenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında Enlil kültünün III. Ur Hanedanı Dönemi’nden Geç Kassit Dönemi’ne kadar siyasal meşruiyet üretimi konusunda kritik bir rol oynadığı sonucuna varılmıştır. Enlil kültünün kraliyet ideolojilerindeki öneminin Geç Kassit Hanedanı Dönemi’nde azalmaya başladığı ve II. İsin Hanedanı Dönemi’nde siyasetteki merkezi rolünü büyük oranda kaybettiği görülmüştür. Aynı dönemde Enlil’in kült merkezi olan Nippur Kenti’nin de siyasi anlamda geri plana itildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma, Enlil kültünün yalnızca dini bir unsur değil, aynı zamanda Mezopotamya siyasi tarihinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ortaya koymaktadır.Tezin konusu MÖ II. binyılda Mezopotamya’daki Enlil kültüdür. Amaç, MÖ II. binyılda Enlil kültünün geçirdiği değişim, dönüşüm ve gerilemeyi siyasi tarih bağlamında analiz etmektir. Çalışmanın coğrafi kapsamı Eski Mezopotamya, tarihsel kapsamı ise MÖ II. binyıldır. Çalışmada epigrafik, arkeolojik ve modern kaynaklar kullanılmıştır. İzlenen kronoloji bağlamında III. Ur Hanedanı, İsin-Larsa Dönemi, Eski Babil Hanedanı, I. Deniz Ülkesi Hanedanı, Kassit Hanedanı ve II. İsin Hanedanı dönemlerinde Enlil kültünün değişimi, dönüşümü ve gerilemesi incelenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında Enlil kültünün III. Ur Hanedanı Dönemi’nden Geç Kassit Dönemi’ne kadar siyasal meşruiyet üretimi konusunda kritik bir rol oynadığı sonucuna varılmıştır. Enlil kültünün kraliyet ideolojilerindeki öneminin Geç Kassit Hanedanı Dönemi’nde azalmaya başladığı ve II. İsin Hanedanı Dönemi’nde siyasetteki merkezi rolünü büyük oranda kaybettiği görülmüştür. Aynı dönemde Enlil’in kült merkezi olan Nippur Kenti’nin de siyasi anlamda geri plana itildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma, Enlil kültünün yalnızca dini bir unsur değil, aynı zamanda Mezopotamya siyasi tarihinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ortaya koymaktadır.